BLOG CỦA NHÃ MY: BÀI RUMBA -BOLÉRO LỬA SUM HỌP

Thứ Bảy, 21 tháng 3, 2026

BÀI RUMBA -BOLÉRO LỬA SUM HỌP - TRẦN HỮU NGƯ

BÀI  RUMBA-BOLÉRO LỬA SUM HỌP

   Bài viết này tôi nhắc đến nhạc sĩ Xuân Tiên và Y Vân
   -Xuân Tiên (1921-2023): sống đến 102 tuổi. 
   -Y Vân (1933-1992): chỉ sống 51 tuổi.
   Nhạc sĩ Y Vân nhỏ hơn nhạc sĩ Xuân Tiên 51 tuổi!
   Nhạc sĩ Y Vân sinh sau mà chết trước nhạc sĩ Xuân Tiên.
   -Nói về “Lượng” ca khúc thì Y Vân nhiều hơn Xuân Tiên.
   -Nói về “Phẩm” thì tương đương nhau.
                        … 

     Nhạc Việt thật phong-phú, đa-dạng, chẳng những ở lời ca mà còn giàu ở các giai điệu: 
   -Tango dang-dở
   -Slow  tan hợp
   -Valse đớn đau, nuối tiếc
   - Boléro sum-họp
   - Modérato hy-vọng
   - Slow Rock lãng mạn 
   -Rumba tươi đẹp
   - Cha-cha-cha hừng-đông
   …
   Trong hàng trăm bài Rumba-Boléro sum họp, nằm trong số này, có ca khúc “VỀ DƯỚI MÁI NHÀ” của nhạc sĩ Xuân-Tiên & Y-Vân là bài  hát sum-họp có… LỬA ( Lửa theo nghĩa đen và nghĩa bóng).

   Nói về LỬA thì như thế này: 
   Ngày xưa… ở nhà quê thường giữ ấm nhà bằng bếp Lửa. Nhà giàu thì chụm than, và để giữ Lửa thì vùi  than dưới tro, mỗi ngày chỉ cần khều lên là có Lửa. Nhà nghèo thì dùng cây “củi gộc” (củi lớn), cháy trong bếp xuyên suốt ngày đêm. Vì hột quẹt ngày đó không có, nếu có thì tim là bông gòn thấm dầu lửa, quẹt cho cháy thì phồng ngón tay, và chụm được bếp lửa thì cũng đổ mồ hôi, chảy nước mắt! Nên giữ lửa bằng “củi gộc” là tiện lợi nhất.
   Và trong Chiến-tranh đánh Tây, người dân sợ nhất là thằng Pháp đốt nhà, (đốt nhà là trò giải trí của nó! Tôi đã từng chứng kiến thằng Tây đốt nhà).
   Lửa thì ai cũng sợ (chỉ có người tự thiêu là không sợ!) vì nó cháy nhà, cháy rừng, cháy người, cháy tiêu tan sự nghiệp… Nhưng chỉ nói riêng dân tộc Việt- Nam, từ ngày mới có mặt trên mặt đất, con người trước tiên là đi tìm… Lửa cái đã, rồi mọi chuyện khác sẽ tính sau. Vì có Lửa là có tất cả!
   Chỉ một việc nhỏ thôi, nếu không có lửa  thì không hút được thuốc, chuyện lớn hơn một chút là không có lửa đánh Bugi thì xe cũng không thể chạy, đời con người nói chung  mà “Tắt lửa lòng” thì nhân loại đã tuyệt chủng từ lâu? 
   Còn mỗi người trong chúng ta mà để “mất lửa” thì chỉ có nước chờ… lửa giàn thiêu! Có lửa thì mới làm được nhiều thứ… Nói về Lửa, tôi nhớ “Tắt lửa lòng- Nguyễn-Công-Hoan”, “Tắt đèn – Ngô-Tất-Tố”, “Lửa cháy thành Đại La”…

    Có một chuyện Lửa thực tế hơn trong những ngày Chiến-tranh: 

   “… Nổi lửa lên em…
   Nổi lửa lên em…
   Miếng nước ngọt ngào
   Muối đượm quê hương tình thương chiến trận
   Phút ngọt bùi nhớ nắm cơm ngon…” 
   (Bài hát “Nổi lửa lên em” -  của Huy-Du). 
   Bài này mà nghe ca sĩ Ngọc-Ánh ca mới hay, và nhìn điệu bộ, giọng ca là muốn… nổi lửa ! Nổi lửa lên em… Nổi lửa lên em… nhé ? Anh và em cùng nổi lửa mới… đã!

  Và tôi chọn “VỀ DƯỚI MÁI NHÀ” -  ca khúc thời Chiến tranh ở miền Nam - một bài ca Rumba-Boléro sum họp có Lửa rất nổi tiếng:

   “… Người ơi mau về đây
   Về bên bếp hồng tay cầm tay
   Cười lên chan chứa tươi làn môi
   Nhớ phút vui đêm nay
   Về đây cho lòng say
   Tìm nhau mấy mùa hoa còn tươi
   Tìm khi nắng lên hay chiều rơi
   Ta nhắn nhau về đây 

   Nhà ai trong chiều nay
   Lửa đêm đốt hồng vai kề vai
   Và nghe câu hát yêu đời ai
   Hát mãi sao khôn nguôi
   Vì thương yêu đời nhau
   Vì thương những chiều mưa về đâu
   Vì thương những người không tình yêu
   Nên nhớ đi tìm nhau

   Ơi… bếp hồng sưởi ấm bếp hồng tươi
   Tiếng ca xa vời hát mừng, mừng lửa hồng tươi
   Ơi… nỗi lòng chan chứa hỡi người ơi
   Biết bao cho vừa tình thương của bếp hồng soi

   Chiều nay mưa còn rơi
   Chiều nay bếp hồng đang còn say
   Chiều nay vui sống trong tình yêu
   Nhớ phút vui khôn nguôi
   Nào ai xa ngàn nơi
   Kìa bao mái nhà đang chờ ai
   Kìa bao bếp hồng đang còn tươi
   Thương nhớ lên đầy vơi…”

   Đời sống, ngày nào cũng phải có lửa. Nhưng lửa của bếp hồng “ông táo” thì đã lui vào dĩ vãng nhường chỗ cho bếp điện, bếp ga. Ngày xưa, chỉ cần ba cục đá, cục gạch chụm lại cũng làm nên một bếp lửa nuôi sống và sưởi ấm biết bao thế hệ! 
   Và tôi, trước một đời sống văn minh, thỉnh thoảng tôi lại nhớ bếp than, bếp củi… có ánh lửa hồng tươi, nhìn đẹp đến rạng ngời, có khi nổ tí tách vui tai,  cho ta một làn khói mỏng bay nhẹ như một dải lụa… của một thời “chụm được bếp lửa cũng đâu có dễ”, chụm lửa mà chảy nước mắt, nước mũi, tối tăm mày mặt… 
   “Bồng em thì khỏi chụm lửa, chụm lửa thì khỏi  bồng em”. Bếp lửa đã cho tôi nhiều kỷ niệm của những ngày tuổi thơ, ngồi hơ lạnh vì áo mặc không đủ ấm, và một thời quây quần bên bếp lửa chờ… cơm chín, khoai lùi, sắn luộc:

   “… Nào ai xa ngàn khơi
   Kìa bao mái nhà đang chờ ai
   Kìa bao bếp hồng đang còn tươi
   Thương nhớ lên đầy vơi…” 
    (Nhạc phẩm Về dưới mái nhà).

    Có người vì hoàn cảnh phải đi làm ăn, nhớ nhà thì ít mà nhớ bếp lửa thì nhiều, vì bếp lửa cho ta những bữa cơm đạm bạc có đôi khi chỉ là nồi cháu, rau, khoai, sôi sùng sục bốc khói bay khắp nhà. 
   Buổi sáng sớm, ngồi bên bếp lửa sưởi ấm những ngày trời lạnh, đợi ấm nước sôi, nồi cháo chín… cũng thấy cuộc đời ấm cúng, đáng yêu.

   “VỀ DƯỚI MÁI NHÀ”, một bài hát hay quá, nếu đã nghe thì muốn nghe mãi, lời ca, nốt nhạc, điệu Rumba-Boléro… nghe sao như tiếng lòng của lửa, lửa của mầu nhiệm cuộc đời, lửa của anh linh muôn thuở, lửa của sự sống khơi nguồn, lửa của mạch yêu thương… đã đi theo tôi suốt một chiều dài  thời gian, từ ngày Lửa còn lòng hừng hực, cho đến lúc Lửa chỉ còn là đống tro tàn!

   Vâng, đó bếp lửa hồng, đã nuôi sống con người và sưởi ấm cuộc đời của một thời.
   Bài viết này như nhúm lên một bếp lửa để nhớ hai nhạc sĩ tài danh XUÂN TIÊN & Y VÂN:
   -Kìa bao bếp hồng đang con tươi
    Thương nhớ lên đầy vơi!
    (Lời ca khúc VỀ DƯỚI MÁI NHÀ)

   TRẦN HỮU NGƯ

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét