CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN BLOG NHÃ MY. CHÚC CÁC BẠN THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2019

CHÙM THƠ CHU VƯƠNG MIỆN


Thuong Nguyen
20:52, Th 2, 16 thg 9 (2 ngày trước)
tới tôi

chu vương miện
tùy nghi

Kết quả hình ảnh cho ẢNH TÔ VŨ CHĂN DÊ

CẢM THƯƠNG ĐỜI TÔ VŨ
*

mỹ nhân trung thổ nhiều quá xá ?
cớ chi ? lại lấy vượn thế này ?
Tô Vũ tướng quân thơì Hán đế
để buồn cho đến tận ngày nay ?
giai nhân tự cổ như bươm bướm
sứ thần nước yếu vạ mang lây
chăn dê mà toàn là dê đực ?
1 phương ải bắc chốn lưu đầy ?
Chán quá không buồn nhìn nhân thế ?
Tri âm tri kỷ vơí vượn đây ?
Đáng tiếc tấm thân hảo nam tử
Hoa hồng toàn những loại hồng gai ?
lỡ trót sinh ra thơì đại loạn
thì ngươì vơí vượn cũng thế thôi ?




SỐNG NHỤC

*

nước nhỏ dân nghèo mù chữ nữa
thân bương theo gió phận nương Hồ
giặc mạnh đè đầu nơi phương bắc
Khiết Đan Hồi Hột đến Hung Nô

trăn trở mang Chiêu Quân đi nộp
yên thân qua trót lọt mấy mùa
nay sai Tô Vũ dâng quà biếu
cứ lệ 5 năm phải nộp đồ

vàng ròng bạc nén trầm hương quế
quân nhục dân nhục nhục luôn vua
Thuyền Vu bắt Tô Vũ ở lại
qui hàng luôn ở đó không về

bất phục đày lên miền cực bắc
lúa rồi sống 1 kiếp phàm phu
danh thượng tướng quân chăn dê đực
tù không án lệ tù mút mùa

lấy vợ vớ phải ngay con vượn
nó cào nó cấu bấm bụng thua
làm tướng mạt thời nơi địch quốc
im re sống nhục sống như thừa

ta đây đọc sử càng thêm thẹn
Tô Vũ à ?c òn mấy răng khuya



TÔ VŨ




Tô Định làm thái thú
ở quận giao chỉ phương nam
cũng họ Tô tên Võ
chăn dê cỏ bạt ngàn ?
cả 1 trời lạnh lẽo
sương mùa thu đã sang ?
thân phận tưong quân cả
nghĩ làm chi ? nát lòng
tổ tiên xưa vợ đẹp
đẻ bao đứa con khôn?
bạc tiền vung thả cửa
ngựa xe hàng nối hàng ?
giờ bầy dê đực cái
mỗi mùa lại thay lông
nhìn 1 trời hồng nhạn
mà nản kiếp anh hùng?
sinh lầm vào nước yều
cái chết nhẹ như không ?
muốn chết đâu có được ?
khom  mãi mỏi cả lưng
xưa mỹ nhân mỹ nữ
nào tri kỷ tri âm ?
giờ 1 con vợ vượn
không cười không nói năng ?
thân tù ngoài đại mạc
trái sống cùng sữa dê
nhìn hướng nam mỏi mắt
biết đâu đến ngày về ?
ngày xưa người lấy người
bây giờ người lấy vật
đêm đêm nằm ôm nhau
lông lá che kín mặt
nghĩ quê hương mà buồn ?
cỏ thảo nguyên ngan ngát
muốn nói chả người nghe
1 trời đông xám ngoét
thân danh đại tướng quân ?
đời tàn trên sa mạc



KHỔ


làm pho sách cũng khổ
nhốt bao bài thơ tình
trong tủ ngang dẫy dọc
trong thư viện trống không ?
kẻ bàng quang hờ hững
lật lật đọc mươi giòng ?
trả pho sách chỗ cũ
vòng về chốn dửng dưng
ta lạc chân nơi đó
vừa bước vừa ngập ngừng ?



TÔ VŨ MỤC DƯƠNG

*

nhìn hoài bức tranh cổ
mất 1 phần phiá đầu
Tô Vũ quanh bầy thú
trên mặt toàn những râu
thảo nguyên mùa đông giá
đứng mãi ngoài tuyết sầu
dê từng bầy núp rét
bằng hữu tận mãi đâu ?
10 năm ngoài quan ngoại
bỗng chốc đã bạc đầu
lông dê thì vẫn trắng
bầy dê ngày đông thêm
chăn dê để lấy sữa
cõi lòng như đã mềm
sống 1 mình trơ trụi
bơ vơ ngó ưu phiền
sáng chiều cây gậy trúc
nón rách đội hàng niên
dê không tình không nghĩa
cỏ xanh vàng trăm miền
dê ăn xong cỏ mọc
càng nhìn càng phát điên
không 1 mảnh thư nhà
không biết ai còn mất
đường ải thì quá xa
ở hang thì quá chật
yêu nước cũ đứng nhìn
nhìn làm sao mà thấy
quanh quẩn toàn những dê
ngược xuôi rừng lau sậy
thương dân tro cảnh khổ
thương người sống lất lây
thương ta ngoài biên giới
tuyết phủ tấm thân gầy
quê hương biết phía nào ?
chập chờn dăm dã thú
ngồi chơi mới mươi năm
tình thân 1 con chó
chó buồn chó sủa ma
ta buồn tay bỏ ngỏ
đói thì ăn tái lê
khát thì uống sữa dê
nói năng cùng bạn chó
đâu ? biết năm nào về

CHU VƯƠNG MIỆN





Thứ Hai, 16 tháng 9, 2019

TỐNG TỪ : THỦY ĐIỆU CA ĐẦU - TÔ ĐÔNG PHA - ĐỖ CHIÊU ĐỨC DIỄN NÔM


Chieu Duc
09:10, Th 4, 11 thg 9

Inline image

         Nhân mùa Trung Thu, mời tất cả cùng đọc bài từ "THỦY ĐIỆU CA ĐẦU" của Tô Đông Pha để cùng nhớ về nơi ngàn dặm xa xôi nào đó ...

Tống Từ : 

                   THỦY ĐIỆU CA ĐẦU   
                                      TÔ ĐÔNG PHA

                    
      Trung Thu Tống Hi Ninh năm thứ 9 (1076), Tô Thức 蘇軾 (Đông Pha 東坡) đang là Tri Châu Mật Châu. Vì chính kiến bất đồng với Tể Tướng đương triều là Vương An Thạch, nên mới bị trích hoạn đến nơi nầy. Trong khi Trung Thu là ngày trăng to nhất tròn nhất trong năm,và cũng là ngày Tết Đoàn Viên của mọi gia đình, thì ông lại phải ở nơi xa. Buồn nhớ gia đình và nhất là nhớ người em trai cùng chung chí hướng là Tô Triệt 蘇轍 (Tử Do 子由), nên nhân lúc tửu hứng mới viết nên bài từ bất hũ nầy với những câu mở đầu để đời là : 明月幾時有?把酒問青天。Minh nguyệt kỷ thời hữu ? Bả tửu vấn thanh thiên ... mà ta sẽ đọc dưới đây.
               
水調歌頭                  THỦY ĐIỆU CA ĐẦU

明月幾時有?           Minh nguyệt hà thời hữu ?
把酒問青天。           Bả tửu vấn thanh thiên.
不知天上宮闕,          Bất tri thiên thượng cung khuyết,
今夕是何年?           Kim tịch thị hà niên ?
我欲乘風歸去,        Ngã dục thừa phong quy khứ, 
唯恐瓊樓玉宇,        Duy khủng quỳnh lâu ngọc vũ,
高處不勝寒。          Cao xứ bất thắng hàn,
起舞弄清影,          Khởi vũ lộng thanh ảnh,
何似在人間。          Hà tự tại nhân gian.

轉朱閣,低綺戶,    Chuyển chu các, đê ỷ hộ,
照無眠。不應有恨, Chiếu vô miên. Bất ưng hữu hận,
何事長向別時圓?   Hà sự trường hướng biệt thời viên ?
人有悲歡離合,      Nhân hữu bi hoan ly hợp,
月有陰晴圓缺,      Nguyệt hữu âm tình viên khuyết,
此事古難全。         Thử sự cổ nan toàn.
但願人長久,         Đản nguyện nhân trường cửu,
千里共嬋娟。         Thiên lý cộng thuyền quyên.
        蘇軾                                           TÔTHỨC

    Inline image

* CHÚ THÍCH :
     - THỦY ĐIỆU CA ĐẦU 水調歌頭 : là Tên của một Từ Bài : Một thể loại Từ, chớ không phải tựa của bài Từ. Thường thì người ta hay lấy câu đầu để làm tựa cho bài Từ, nên bài Từ nầy được gọi là : 明月幾時有?Minh nguyệt kỷ thời hữu ?
     - Bả Tửu 把酒 : là cầm ly rượu nâng lên.
     - Thiên Thượng Cung Khuyết 天上宮闕 : là những cung điện ở trên trời.
     - Quỳnh Lâu Ngọc Vũ 瓊樓玉宇 : là Lâu đài được cất bằng ngọc quỳnh ngọc dao, chỉ nơi thần tiên ở trong thần thoại.
     - Bất Thắng Hàn 不勝寒 : Không thắng được cái lạnh, có nghĩa là rất lạnh, lạnh chịu không nổi.
     - Chu Các Ỷ Hộ 朱閣綺戶 : Chu Các là Lầu son; Ỷ Hộ là Cửa sổ có treo rèm đẹp.
     - Bi Hoan Ly Hợp 悲歡離合 : là Buồn, vui, tan, hợp.
     - Âm Tình Viên Khuyết 陰晴圓缺 : (Trăng có lúc) Mờ, Tỏ, Tròn, Mẻ (khuyết).
     - Thuyền Quyên 嬋娟 : là Cô gái đẹp, là những sự việc tốt đẹp, trong bài từ Tô dùng để chỉ Mặt Trăng tròn và đẹp.

* NGHĨA BÀI TỪ :
        Từ lúc nào đã có vầng trăng sáng ? Ta nâng ly rượu mà hỏi trời xanh. Không biết là cung điện ở trên trời cao kia, đêm nay là năm tháng nào ? Ta muốn cởi gió để đi về trên ấy, chỉ e rằng cung vàng điện ngọc ở trên cao kia giá lạnh vô cùng. Khi ta múa lên thì bóng của ta cũng vũ lộng thanh tao dưới ánh trăng không giống như là ở nhân gian nầy.
        Bóng trăng chiếu qua lầu son, len lỏi xuống tận khung cửa sổ có rèm hoa đẹp, chiếu vào ta là người chưa ngủ được. Trăng chắc cũng chẳng có oán hận gì với người, nhưng tại sao lại cứ tròn vành vạnh trong khi con người đang chia ly cách biệt ? Người thì có bi hoan ly hợp, trăng thì có tỏ mờ tròn khuyết. Đó là chuyện từ xưa đến nay khó mà chu toàn cho được. Chỉ mong là người mãi mãi được trường cửu an lành cho dù cách xa ngàn dặm vẫn có thể cùng ngắm vầng trăng đẹp với nhau.
     
        Bài từ nầy Tô Đông Pha làm để nhớ về người em trai tài hoa suýt soát tuổi với mình là Tô Tử Do (Tô Triệt). Hai anh em đã cùng vùi mài kinh sử, cùng đậu đạt, cùng làm quan và nhất là cùng chính kiến với nhau, nhưng giờ phải cách biệt vì mình bị đày đi xa trong đêm trăng tròn và sáng nhất trong năm : Đêm Trung Thu, cũng là đêm Đoàn Viên của gia đình. Nhớ em trai, nhưng vì lời thơ qúa đẹp qúa mượt mà ướt át, nên đời sau lại vận dụng và mượn những câu từ nầy để nhớ về người yêu dấu ở nơi xa. Ví dụ như hai câu cuối :
                 但願人長久,      Đản nguyện nhân trường cửu,
                 千里共嬋娟。      Thiên lý cộng thuyền quyên.
Có nghĩa :
                      Những mong người vẫn an lành,
               Nghìn trùng cùng ngắm trăng thanh đêm này.
   

               Inline image

* DIỄN NÔM :

                THỦY ĐIỆU CA ĐẦU


             Trăng thanh có tự khi nào ?
             Nâng ly ta hỏi trời cao mấy lời.
             Đêm nay cung khuyết trên trời,
             Là năm nào của cỏi đời thế gian ?
             Thừa phong ta muốn về ngang,
             Chỉnh e lầu ngọc điện vàng lạnh căm.
             Một mình đối bóng đêm trăng,
             Phiêu diêu thanh thản cỏi trần nào hơn !
             .....
             Trăng ngà bóng xế lầu son,
             Xuyên qua song đẹp người còn trở trăn.
             Ánh trăng chẳng hận chẳng rằng,
             Cớ sao người khuyết mà trăng lại tròn ?
             .....
             Người đời vui hợp buồn tan,
             Trăng mờ rồi tỏ khuyết tròn bao năm.
             Cổ kim luyến ánh trăng rằm,
             Sự đời khó vẹn trách lầm trời xanh.
             Những mong người vẫn an lành,
             Nghìn trùng cùng ngắm trăng thanh đêm này !

                                                                  ĐỖ CHIÊU ĐỨC
           
* Bài từ nầy đã được phổ nhạc. Mời bấm vào link dưới đây để nghe cố ca sĩ nổi tiếng của Đài Loan là ĐẶNG LỆ QUÂN hát.

    

Inline image






Thứ Hai, 9 tháng 9, 2019

KHÁCH CHÍ - ĐỖ PHỦ - ĐỖ CHIÊU ĐỨC DIỄN NÔM


Chieu Duc
17:50, Th 2, 2 thg 9 (6 ngày trước)


ĐƯỜNG THI:
                               KHÁCH CHÍ
                                                ĐỖ PHỦ

                        Inline image

      Mùa xuân năm Thượng Nguyên thứ hai đời Đường (761), Đỗ Phủ đã năm mươi tuổi. Lúc bấy giờ ông đang định cư nơi đất Thục với một ngôi thảo đường (nhà cỏ) ở đầu các khe suối vùng ngoại ô của Thành Đô. Sau những năm lưu ly loạn lạc, đây là thời gian ông được sống an nhàn nơi thảo dã. Bài KHÁCH CHÍ được làm trong khoảng thời gian nầy.

    客至                           KHÁCH CHÍ
舍南舍北皆春水,   Xá nam xá bắc giai xuân thủy,
但見羣鷗日日來。   Đản kiến quần âu nhựt nhựt lai.
花徑不曾緣客掃,   Hoa kính bất tằng duyên khách tảo,
蓬門今始爲君開。   Bồng môn kim thủy vị quân khai.
盤飧市遠無兼味,   Bàn tôn thị viễn vô kiêm vị,
樽酒家貧只舊醅。   Tôn tửu gia bần chỉ cựu phôi.
肯與鄰翁相對飲,   Khẳng dữ lân ông tương đối ẩm,
隔籬呼取盡餘杯。   Cách ly hô thủ tận dư bôi.
            杜甫                                       ĐỖ PHỦ

        Inline image



* CHÚ THÍCH :
    - XÁ 舍 : là Nhà trọ, Quán trọ. Chỉ nhà cất sơ sài, thường dùng để chỉ nhà của mình ở, như TỆ XÁ 敝舍 (gọi nhà của người ta là QÚY PHỦ 貴府).
    - ÂU 鷗 : là chim Hải âu.
    - DUYÊN 緣 : là Duyên cớ, nên có nghĩa là VÌ...
    - BÀN TÔN 盤飧 : BÀN là Mâm, TÔN là Bửa ăn thường; nên BÀN TÔN là bửa ăn xoàng, bửa ăn đạm bạc.
    - CỰU PHÔI 舊醅 : CỰU là cũ, PHÔI là Ủ (rượu cho lên men); CỰU PHÔI ở đây chỉ rượu có sẵn ở trong nhà (để dành không dám uống) chỉ đem ra đãi khách.
    - KHẲNG DỮ 肯與 : là KHẲNG là Chịu, DỮ là Cùng; KHẲNG DỮ có nghĩa : Nếu như chịu cùng ...
    - LÂN ÔNG 鄰翁 : là Ông già hàng xóm.
    - CÁCH LY 隔籬 : CÁCH ở đây có nghĩa là Sát bên, LY là Hàng rào; Nên CÁCH LY là Sát bên rào.

* NGHĨA BÀI THƠ :
                                KHÁCH ĐẾN
       Phía nam phía bắc của nhà tôi ở đều là những dòng sông xuân xanh biếc, chỉ có những bầy chim hải âu ngày ngày bay lượn đến. Lối mòn phủ đầy hoa rụng chưa từng được quét vì khách (Hôm nay anh đến thăm nên mới được quét đây); và cánh cửa bằng cỏ bồng nầy hôm nay mới được mở ra vì bạn đến. Trên mâm chỉ có những thức ăn đạm bạc không có thêm được món ngon nào vì chợ ở rất xa; còn rượu thì chỉ là những thứ cũ kỹ ủ để dành, nhà nghèo nên không có mua rượu mới. Nếu bạn đồng ý cùng uống vài ly với ông hàng xóm, tôi sẽ cách rào gọi một tiếng ông ta sẽ cùng uống với chúng ta những cốc rượu thừa nầy.

       Cảnh nước sông xuân vắng lặng yên tĩnh thanh nhàn xung quanh ngôi nhà cỏ, chỉ có các con chim âu bay đến hằng ngày. Hôm nay con đường rụng đầy hoa được quét sạch, cánh cửa bằng cỏ lâu nay vẫn khép im ỉm, lại được mở ra vì : Có bạn đến chơi nhà ! Niềm vui của người ẩn cư được bạn bè nhớ đến ghé thăm, nhưng vì cảnh ẩn dật thanh bần không có cao lương mỹ vị để tiếp đãi bạn biền, cả rưọu cũng phải uống rượu cũ ủ lâu ngày sắp hóa chua vì chợ ở xa không đi mua rượu ngon được. Câu nầy lại làm cho ta nhớ đến Tam Nguyên Yên Đỗ Nguyễn Khuyến trong bài "Bạn Đến Chơi Nhà" :

                      Chả bấy lâu nay bác tới nhà,
                      Trẻ thời đi vắng chợ thời xa !...

      Bài thơ lại được kết với một niềm vui chan chứa, vô tư nhưng rất tự nhiên bộc lộ niềm vui với ý niệm chia xẻ cùng ông hàng xóm : Nếu bạn chịu, tôi sẽ hê ông hàng xóm đến cùng nhậu chung cho vui !

                 肯與鄰翁相對飲,   Khẳng dữ lân ông tương đối ẩm,
                 隔籬呼取盡餘杯。   Cách ly hô thủ tận dư bôi.
 
   
Inline image


DIỄN NÔM :
                     BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ

            

             Mặt nam mặt bắc nước sông dài,
             Chỉ thấy chim âu lượn mỗi ngày.
             Nẻo vắng đầy hoa không khách quét,
             Cửa bồng luôn khép mở vì ai ...
             Chợ xa đạm bạc bày vài món,
             Rượu cũ nhà nghèo ủ mấy chai.
             Nếu chịu cùng ông hàng xóm nhậu,
             Cách rào một tiếng đến lai rai !...
Lục bát :
             Nước xuân nam bắc chảy dài,
             Chim âu bay lượn ngày ngày ven sông.
             Lối mòn hoa rụng đầy sân,
             Cửa bồng luôn khép, mở mừng bạn ta.
             Lèo tèo món nhậu chợ xa,
             Nhà nghèo rượu cũ ủ đà bao năm.
             Thích cùng ông lão đông lân.
             Cách rào một tiếng đến cùng nâng ly !

                              ĐỖ CHIÊU ĐỨC
           

Chủ Nhật, 8 tháng 9, 2019

Thứ Bảy, 7 tháng 9, 2019

MỘT CHÚT GÌ TRONG TIM TÔI - THƠ LỆ HOA TRẦN








MỘT CHÚT GÌ TRONG TIM TÔI




Nhìn người phận bạc không vui
Số phần lận đận bùi ngùi khổ đau
Cùng chung số kiếp má đào
Mấy ai vui sướng tự hào được đâu
Nhìn người giữa lúc lao đao
Ngã nghiêng, nghiêng ngã thét gào xanh xao
Hỏi rằng sao khỏi lo âu
Hỡi rằng ai nở cúi đầu, quây lưng
Nhìn người đang phút lâm chung
Mắt ai không đỏ xót thương kiếp người
Nhìn người giữa cảnh mưa rơi
Chiều buông lộng gió đơn côi một mình
Mấy ai thơ thẩn vô tình
Mấy ai lòng đá đứng nhìn phong ba.



LỆ HOA TRẦN

21-08-2019



Thứ Sáu, 6 tháng 9, 2019

TÌNH TÔI BÊN CHIẾC GHẾ - THƠ THỦY ĐIỀN

Tran Van Mau
22:58, Th 4, 4 thg 9 (2 ngày trước)
tới tôi

Em gởi chị bài thơ mới góp vui









TÌNH TÔI BÊN CHIẾC GHẾ



Tôi biết, từ khi em xa chiếc ghế
Xa mái trường, xa bè bạn thân yêu
Xa cây me, hàng phượng phủ nắng chiều
Xa tất cả thân thương thời áo tím


Bước lên xe ... giả từ bao kỷ niệm
Về phương trời, giả biệt những cuộc vui
Lệ tuôn rơi, gương hiện nét bùi ngùi
Như đánh mất tuổi xuân từ dạo ấy


Tôi cũng thế, nấp sau  hàng hoa dại
Lòng nghẹn ngào thương tiếc một người thương
Muốn đuỗi theo, nhưng định mệnh .... cản đường
Đành dõi mắt trông theo trời tuyệt vọng


Bao năm tháng tôi như người chết- sống
Ôm mối tình thầm lặng đến thiên thu
Mái trường xưa, chiếc ghế đã cũ nhừ
Nỗi thương nhớ, tóc sương đà điểm trắng


Nơi xa thẳm, người càng xa- xa vắng
Giọt lệ đầy ngày ấy đã cạn khô
Em hỡi em! Vô vọng một khoảng chờ
Có thấu hiểu tình tôi " Bên chiếc ghế "



THỦY ĐIỀN

31-08-2019