
THÁNG GIÊNG
Tháng giêng như con gái

THÁNG GIÊNG
Tháng giêng như con gái


VỀ LIM
VỀ HÀ NỘI

CHỊ TÔI
Nếu tôi nhớ không lầm, thì trước 1975 không có bài hát nào có tên là CHỊ TÔI?
Sau 1975 có hai bài hát CHỊ TÔI:
-CHỊ TÔI của nhạc sĩ Trần Tiến (Phổ một bài thơ của một tác giả là một kỹ sư Kiến trúc, khuyết danh?)
-CHỊ TÔI của nhạc sĩ Trọng Đài phổ bài thơ “Cho ngày chị sinh” của Đoàn Tảo.
Bài hát CHỊ TÔI của Trần Tiến đã gây nhiều xúc động cho người nghe vì diễn tả một câu chuyện tình của một người “Chị tôi chưa lấy chồng”, nhưng đã qua đời:
“… Mộ chị tôi bé xinh
Dưới chân cầu lẻ loi
Mộ người chưa có chồng…”
Nhắc đến ca khúc CHỊ TÔI của nhạc sĩ Trọng Đài phổ bài thơ của Đoàn Tảo, tôi nhớ Đoàn Lê (chị của Đoàn Tảo) từ Đồ Sơn năm 2008 đã gởi biếu tôi tập “Truyện ngắn hay 2008” và mời tôi ra Đồ Sơn chơi. Trong tập truyện ngắn này, bài đăng đầu tiên là LÀM ĐẸP của Đoàn Lê. Tôi đọc một mạch… cảm thấy quá hấp dẫn, quả là một tập truyện ngắn đúng tên của nó là “TRUYỆN NGẮN HAY 2008”.
Đây là một sự quen biết tình cờ khi tôi phát hành mấy quyển sách, và khi tôi nhận được sách Đoàn Lê gởi tặng và lời mời tôi ra Đồ Sơn chơi… Tôi rất muốn đi, nhưng tôi quá ngại, vì tôi chưa biết Đồ Sơn và chưa một lần ra Hanoi, không ai dẫn đi, sợ đi lạc!
Và ngày ấy tôi đã đọc câu thơ:
“Chưa đi chưa biết Đồ Sơn
Đi rồi mới biết, chả hơn đồ nhà!”
(Tôi đăng lại câu thơ này cho vui, vì thật tình tôi cũng muốn ra Đồ Sơn, không phải vì Đồ Sơn mà muốn diện kiến Đoàn Lê).
Sau này tìm hiểu, tôi mới biết Đoàn Lê là nhà văn, họa sĩ, kịch tác gia, đạo diễn…
Đoàn Lê sinh năm 1943 tại Hải Phòng và qua đời năm 2017 tại Hanoi, chị là một nghệ sĩ đa tài, nổi tiếng với các tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch bản phim và hội họa… Chị từng là Giám đốc trung tâm văn hóa Nghệ thuật thành phố Hải Phòng, dàn dựng kịch bản “Làng Vũ Đại ngày ấy” và tiểu thuyết “Cuốn gia phả để lại”… Tôi tiếc vì chưa gặp được và thương chị vô vàn khi nghe tin chị qua đời!
Và sau này tôi nghe ca khúc CHỊ TÔI của Trọng Đài phổ bài bào thơ “Cho ngày sinh” của Đoàn Tảo, nói về người chị Đoàn Lê:
“… Thế là chị ơi, rụng bông hoa gạo
Ô hay, trời không nín gió cho ngày chị sinh
Ngày chị sinh trời cho làm thơ
Cho nét buồn vui bốn mùa trăn trở
Cho làm câu hát để người lý lơ
Ngày chị sinh, trời cho làm thơ
Vấn vương với sợ tơ trời
Tình riêng bỏ chợ
Tình người đa đoan…”
Bài “Chị tôi” này, được ca sĩ Mỹ Linh hát và phát lại nhiều lần trên TV trong những giờ vàng, được “lan tỏa” đến người nghe và hầu như người nghe phía Bắc “đồng thuận”!
Không biết Đoàn Lê có nghe không, và đánh giá thế nào về bài thơ này của em mình viết về mình được nhạc sĩ Trọng Đài phổ nhạc?
Riêng tôi, khi nghe đi nghe lại nhiều lần ca khúc này, thật ra tôi không hiểu ý bài thơ này nói gì, nhất là câu mở đầu:
-“Thế là chị tôi rụng bông hoa gạo”
Và:
- “Trời không nín gió cho ngày chị sinh”
Xin lỗi nhà thơ Đoàn Tảo, càm ơn nhạc sĩ Trọng Đài, tôi nói điều này vì sự hiểu biết chưa tới của tôi.
Thành kính tưởng nhớ Đoàn Lê, quá nhớ thương chị dù chưa một lần gặp mặt!
TRẦN HỮU NGƯ
(Saigon-Giađinh, ngày 7.2.2026)
(1) tên riêng của tỉnh Phú Yên , nơi ngày trước Tản Đà đi qua …có câu thơ bất hủ :THƯƠNG VỀ XỨ NẪU(Tặng : Phạm Ngọc Hiền)———Thương nhớ lắm vọng trông về Xứ Nẫu“Con mắt Phú Yên” thắc thỏm trong tim (1)Hồn lộng gió Cù Mông, Đèo CảNghe bước chân thi thút mé Đồi Thơm..Chóp Chài đây, chiều nào ai đứng ngóngNúi Mẹ Bồng Con lặng đợi bên trờiLên Tháp Nhạn ngắm sông Ba rờn sóngCầu Đà Rằng từng nhịp võng lòng tôi..Về Xứ Nẫu bừng coi đêm hát hộiNhớ ai xa ca điệu Bài ChòiLòng chằn chặn hằn trên ghềnh Đá ĐĩaVịnh Xuân Đài vàng tỏa ánh trăng soi..Xa Xứ Nẫu để nhớ về Xứ NẫuCứ như mơ ai đó nói thầm thìĐành bấm “chuột ” vào Google tìm kiếmChiếc hôn nồng hư ảo ở đầu kia.
NGUYỄN KHÔI
THƠ VỀ LÀNG ĐÌNH BẢNG
Đến cây số 15, bên phải, đường số 1
Là làng ta Đình Bảng đã ngàn năm
Hương Cổ Pháp, nền đất quê Diên Uẩn
Sông Tiêu Tương trước mặt chảy lặng thầm
Xưa Vua Lý đỗ thuyền bên rừng Báng
Cả dân làng ra đón trống chiêng khua
Trai gái làng tưng bừng quần áo đỏ
Khiêng kiệu vàng đi rước nhà Vua.
Đức Vua thích cùng dân làng tản bộ
Từ xóm Đình thẳng tới Thịnh Lang
Ra chùa Dận thắp hương dâng Quốc Mẫu
Vào Sơn Lăng tảo mộ viếng Thượng Hoàng.
Nắng tháng ba chói chang hoa gạo đỏ
Bãi đền Đô hội vật trổ thi tài
Đức Vua khoái khen trai làng thượng võ
Thưởng cho "đô" giải nhất một trâu cày.
Đêm tháng ba ánh trăng vàng sánh tỏ
Hội hoa đăng ở ao rối, ao đình
Dân Niềm Xá (1) về hát thi Quan họ
Trai gái sang từ Phù Chẩn, Phù Ninh
Cứ như thế khi hết ngày hát hội
Về Thăng Long Vua Lý khai trào
Dân làng lại vào tầm tang, nhuộm ngả
Thợ sơn mài tấp nập lối cầu ao.
Cứ như thế... 30 đời con cháu
Lý Hoàng Thân từ Hàn Quốc lại về
Dù tản mác khắp chân trời góc bể
Còn tấc lòng vẫn gửi gắm nơi quê
Vượt dâu bể... đền Đô hương khói toả
Vui hôm nay cả Nam Bắc xum vầy
Rất tự hào là trai Đình Bảng
Cá Vậy, Trầm (2) vụt lớn hoá Rồng Bay.
NGUYỄN KHÔI
(1) Làng gốc Quan họ ở Bắc Ninh.
(2) Vậy, Trầm: tên 2 cái đầm lớn của làng Đình Bảng.
ÁO GIÓ
1.
Em xa từ ấy đến giờ
Nhớ ai dáng nhỏ mịt mờ chân mây
Nhớ tà áo gió bay bay
Tôi về nhặt nhạnh tháng ngày trở trăn…
Bàn tay mười ngón búp măng
Vuốt ve mái tóc, tóc quăn mây trời
Tóc thề che nửa lưng người
Hoa đào thắm đỏ, môi cười nhẹ cong
Thơ ngây, mơ mộng, trắng trong
Đam mê tình tứ một lòng keo sơn…
Tôi – Em ai nhớ nhiều hơn
Nhớ em hờn dỗi tủi hờn thâu đêm
Ai làm nhung nhớ nhiều thêm
Ai làm ngây ngất con tim chung tình
Thương yêu cho hết lòng mình
Qua bao năm tháng chuyện tình không phai…
2.
Bây giờ nhớ lại ai ơi
Tình đầu ngày ấy, một thời chia xa
Tình đau như cắt thịt da
Ai chờ, ai đợi tình qua tít mù
Tôi đi về phía mây mù
Hình như trời héo, mua thu ướp nồng
Tôi đi tìm nhớ tìm mong
Tôi đi nhặt nắng đem hong tơ hồng…
Cà phê giọt đắng chát lòng
Hương cô đơn cứ lòng vòng quanh ta
Bây giờ hai đứa cách xa
Nghìn trùng vạn lý phôi pha cũng đành
Xứ xa em có an lành
Có mong có nhớ như anh bên này?
Dẫu người góc biển chân mây
Trái tim vẫn cũ, vẫn đầy yêu thương…
Nha Trang, tháng 02. 2026
LÊ KIM THƯỢNG
Bởi vậy, nhiều nhà nghiên cứu có tâm huyết đang từng ngày, từng giờ miệt mài sưu tầm, khảo cứu những giá trị văn hoá cổ truyền của cả dân tộc hay từng vùng, miền. Thậm chí, có người chỉ chú trọng đến phong tục, tập quán của một làng mà in thành một tập khảo cứu có giá trị hẳn hoi. Như làng Đình Bảng trong "Cổ pháp cố sự" của Nguyễn Khôi.
(nguồn: TCSH số 192 - 02 - 2005)
|