Ảnh tác giả Trần Hữu Ngư
Tết Bính Ngọ này, nếu chẳng may bạn nào không được vui, thì hãy đọc bài viết này sẽ vui Tết ngay!
NHẠC:
MANG THAI & THỂ ĐƠN BÀO
*TRẦN HỮU NGƯ
Dân số Việt Nam đang già hóa, nên Nhạc sĩ làm công việc của Bác sĩ?
Một bài viết cũ từ cuối năm 2016.
Nay sửa lại và bổ túc thêm, đăng lại để dành cho những bạn nào chưa đọc.
Bài hát bây giờ sao nó ngộ quá! (Ngộ khác hay!)
Ngày xưa người ta tổ chức chương trình Ca-Nhạc, ngày nay người tổ chức Ca-Múa-Nhạc. Nhạc bây giờ HÁT phải có MÚA, cho nên người ta nói “nhạc bây giờ chỉ để coi! Coi múa là chính, thường thì “bầy múa” có những động tác “vô duyên” không ăn nhập gì đến bài hát?
-Nhạc trước 1975 HÁT có MÚA thì vô duyên!
-Nhạc sau 1975 HÁT có MÚA mới có duyên!
Tôi xin bổ túc thêm điều này:
-Nghe nhạc không phải dễ! (Tôi đã từng đề nghị mở một trường dạy nghe nhạc, vì nhạc sau 1975 của các nhạc sĩ Trẻ rất khó nghe)
-Đã có Nhạc sĩ, Ca sĩ.
Nay tôi thêm:
-Nghe sĩ.
Nghe nhạc phải thuộc trình độ “Nghe sĩ” thì mới biết bài nhạc đó hay, tại sao hay. Vì chưa đạt được trình độ “Nghe sĩ”, nên có những bài hát “ngồ ngộ”, vẫn được chọn giới thiệu hát “long trời lỡ đất”, “lan tỏa’ thấu thiên đình! Nếu Vua trời có thật thì nhà vua sẽ cử người xuống hạ giới hỏi xem bài hát gì mà nghe ngộ vậy?
Bạn nào chưa đọc, hãy đọc, vì cái gì thì cũ, nhưng chỉ riêng bài hát thì không bao giờ cũng cũ, và nó mới, với những bạn nào nghe lần đầu!
Và bài viết này có sửa lại và thêm những điều còn thiếu sót…
***
Trên mạng có giới thiệu một đêm nhạc được gọi là “In the spotlight” với chủ đề “Giao thoa” diễn ra vào tối 9.12.2016 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội, nhân vật chính là ca sĩ TD.
Lần đầu tiên, tôi nghe TD thổ lộ về hai ca khúc mà theo cậu ta là hay và sẽ làm cho người nghe xúc động? Đó là nhạc phẩm “Mang Thai” của Lê Cát Trọng Lý, và “Thể Đơn Bào” của nhạc sĩ Sa Hoàng.
-MANG THAI:
“… Một mầm cây mang thai khu rừng
Một giòng suối mang thai biển khơi
Một bàn chân mang thai con đường
Một bàn tay mang thai tình người
Một chuyến đi mang thai ước vọng
Một đợi chờ mang thai mùa đông
Một khúc ca mang thai mơ mộng
Một đóa hoa mang thai tình si…”
-THỂ ĐƠN BÀO:
“… Hời…ơi ru hời… ơ ru hời
Vì sao chúng ta chiêm bao
Em là thể đơn bào đang trôi trôi
Như một con cá bơi, bơi, bơi
Giữa bầu trời
Tình yêu đã mang cho ta
Bao nhiêu thể đơn bào
Ngăn đôi trong miền ấm áp bao la, bao la
Giữa lòng mẹ
Rừng xanh vẫn reo vi vu
Hoang sơ như cây mùng
Sơ khai trong miền kí ức xa xưa, xa xưa
Chiếc đồng hồ xoay xoay
Về ngày thơ bé à ơi ru hời
Đất và trời giao nhau
Chợt tình yêu hóa mưa
Mỗi một loài sinh linh
Đều từ một thể nhỏ nhoi đơn bào
Giữa vòng tròn âm dương
Là hoàng hôn cuối ngày
Là bình minh bắt đầu
Sự sống
Tình yêu đã mang cho ta
Bao nhiêu thể đơn bào…”
Khi nghe TD phát biểu, dù chưa biết ất giáp gì, nhưng thấy ngồ ngộ… vì âm nhạc lần đầu tiên đã đi vào… phụ khoa! (xin lỗi).
Cậu ca sĩ này còn nói:
-“…Thương phụ nữ khủng khiếp…” và “Đàn ông không thể nào có thiên chức như phụ nữ…” (!).
Nghe câu này, tôi tưởng chỉ mình cậu ca sĩ này thương phụ nữ, còn không ai khác thương phụ nữ bằng cậu, và tiếp theo, một câu nói thừa:
-“…Đàn ông không thể nào có thiên chức như phụ nữ…” (!)
Lạ quá, đàn ông có ai ghét phụ nữ đâu, và người đàn ông có ai làm thiên chức phụ nữ đâu? Và một mình người đàn bà đâu có thể mang thai mà phải nhờ có người đàn ông cấy giống chứ?
Tiếc quá, tôi không thể đi nghe đêm nhạc này, và cũng tiếc rằng nếu tôi là nhạc sĩ, tôi sẽ sáng tác bài “Make love”, vì có “Làm tình” mới có “Mang thai” chứ? (Xin lỗi, tôi phải nói câu này nó mới xứng tầm, hòa hợp “mang thai”).
Không biết ở suối vàng nhạc sĩ Văn Cao và Phạm Duy có nghe nghe được “Mang thai” không vì hai ông đã có “Thiên thai” và “Tiếng sáo thiên thai”?
Nói là nói thế, nhưng tôi đang trông đến ngày đó nếu được trực tiếp truyền hình thì mở TV xem một lần cho biết. Phụ nữ mang thai thì xưa hơn trái đất, nhưng nhạc mang thai thì lần đầu tiên tôi nghe, nên cũng háo hức lắm. Bạn nào có hai nhạc phẩm “Mang thai” và “Thể đơn bào” cho tôi xin, tôi xin đa tạ!
Một buổi sáng (19.11.2016), uống cà phê với họa sĩ Uyên Huy, tôi đem chuyện này ra nói, anh Uyên Huy phán một câu:
-Bây giờ có nhiều nhạc quái thai, và thằng hát quái dị!
Và riêng tôi, đây là hai bài hát đã dùng từ thật là “quái thai” cho nên tôi nghe cũng… quái dị!
MANG THAI thì có:
-Muôn cây mang thai
-Bàn chân mang thai
-Chuyến đi mang thai
-Đợi chờ mang thai
-Đóa hoa mang thai
…
THỂ ĐƠN BÀO:
-Vì sao chúng ta chiêm bao?
-Em là thể đơn bào trôi trôi
-Tình yêu cho ta bao nhiêu thể đơn bào
-Chiếc đồng hồ xoay xoay
-Đất trời giao nhau
-Chợt tình yêu hóa mưa
…
Hai bài hát thấy từ lạ quá! Hai nhạc sĩ này, tôi biết họ cũng còn rất trẻ, hình như họ dùng từ mới để bài hát không đi vào lối cũ chăng?
Hình như ca từ của “Mang thai” và “Thể đơn bào” là “từ chuyên môn” của bác sĩ, và nhà khoa học, chớ không phải của nhạc sĩ?
Và riêng “Mang thai” thì 9 tháng 10 ngày phải đẻ chứ, sao không thấy nhạc sĩ nói đến? Hay là “quái thai” nên nó đã chết trước khi sinh ra?
Cho nên đưa “Mang thai” và “Thể đơn bào” vào âm nhạc, mà hiểu được:
-CHẾT LIỀN!
Đã có bài thơ “Đất nước mình ngộ quá phải không anh?”, bây giờ không phải là đất nước mà là nhạc:
-Nhạc nước mình ngộ quá phải không em?
TRẦN HỮU NGƯ
(Mùng Ba Tết Bính Ngọ 2026, sửa và đăng lại để nghe hai bài hát này không phải để ca mà để… hí mới hay!)


