CHIỀU MƯA Ở ĐÀ NẴNG - THƠ HUỲNH LIÊŨ NGẠN

 

Tranh Nguyễn Trung

CHIỀU MƯA Ở ĐÀ NẴNG

tôi vô đà nẵng một chiều lạc chân lỡ chuyến ga chiều cuối năm trời thì mưa đổ lâm râm nép bên góc phố lạnh căm cả người dòng đời cứ thế mà trôi nghe mưa giọt xuống quanh tôi nỗi buồn tôi vô đà nẵng chiều buông gió như lạnh lắm trên đường tôi đi lang thang tôi nhớ chuyện gì mà quên cả bóng xuân thì bên hiên chiều rơi sương khói nỗi niềm cho tôi đợi chuyển tàu đêm ga nào mái che nặng hạt mưa rào đứng bên đà nẵng tôi chào tôi đi.   HUỲNH LIỄU NGẠN

DÒNG ĐỜI - THƠ TRẦN YÊN HOÀ

 

DÒNG ĐỜI 

 

Có một thưở em bồng bềnh tóc gió

Tóc như mây cùng gương lược môi hồng

Như thần thoại xanh màu nguyên thủy đó

Vườn hoa yêu ngào ngạt những hương nồng

*

Ta đã gọi em là vầng trăng tỏ

Tháng năm nào nở rộ những mầm xanh

Con bướm trắng bay giữa trời dạo nọ

Ta buồn tênh trên bến đậu mong manh

*

Rừng hương ấy là em, em có biết?

Nỗi u hoài còn ngự trị trong ta

Ngàn năm nữa cuộc bể dâu mải miết

Trong vô cùng vùng cát gió bao la

*

Trở về bên em, như cơn bão nổi

Đi qua đời sóng sánh những nhạt phai

Nếu có cánh ta sẽ bay đi mãi

Chập chùng em hạnh ngộ những an bài

*

Ta bây giờ sá gì phương hướng nữa

Giọng ca buồn ngày tháng cũ còn không?

Như cánh bướm bay bay trong trí tưởng

Một mùa xuân trổ lộc biếc thơm lừng

*

Ta sẽ gặp em một lần thứ... nữa

Giữa đôi bờ tịch lặng - cõi hoang vu

Ta sẽ hái những nụ đời héo úa

Cài lên em như thân phận em chừ

*

Ta cũng già và em đâu trẻ nữa

Đừng hoang mang với những xót xa đau

Ta chấp chới cùng em mùa bão tới

Mưa sẽ về bên bến đậu - ngàn sau!

 

TRẦN YÊN HOÀ

VŨ VÔ MÔN HỘ NĂNG LƯU KHÁCH - ĐỖ CHIÊU ĐỨC

 

Giai Thoại Văn Chương  :  

                VŨ VÔ MÔN HỘ NĂNG LƯU KHÁCH

      Một hôm, khi vừa giảng xong bài và lớp cũng vừa tan học, thì trời đổ mưa, các sinh đồ không về được. Nên cụ đồ Đàm Thận Huy mới ra một vế đối như sau để cho các học trò đối lại cho vui và cũng để thử tài của các học trò mình. Vế ra như sau :

            Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách, 雨無鉗鎖能留客,

Có nghĩa :

        Mưa không cần phải cầm cọng gì cả mà vẫn giữ được khách ở lại (Kiềm là Cây Kềm. Tỏa là Khoá. nên KIỀM TỎA là Kềm khóa lại, ý chỉ hết lòng giữ khách lại, Miền Nam nói là CẦM CỌNG ).

    Một anh học trò tên Nguyễn Chiêu Huấn bèn đối lại rằng :

           Nguyệt hữu loan cung bất xạ nhân  月有彎弓不射人.

Có nghĩa : 

        Trăng có vành cong như cánh cung, nhưng không bắn người bao giờ

.

         

    Cụ đồ khen : 

       - Con người tài hoa phúc hậu, sẽ có hậu vận tốt về sau !

    Một anh học trò khác bộp chộp đối là :

         Phân bất uy quyền dị sử nhân  糞不威權易使人.

Có nghĩa :

         Cứt(phân) không có quyền uy gì cả mà dễ sai khiến con người (ý nói khi "mắc đi cầu" thì không ai có thể cưỡng lại được cả !).

    Cụ đồ Huy cười mà phán :

       - Thứ đồ thô lậu, có tài nhưng chỉ đáng là hàng trọc phú mà thôi !

     Lúc bấy giờ, anh học trò Nguyễn Giản Thanh mới thủng thỉnh đối lại rằng :

           Sắc bất ba đào dị nịch nhân  色不波濤易溺人.

Có nghĩa :

         Sắc đẹp không có sóng gió gì cả nhưng dễ làm cho con người bị chìm đắm.

    Cụ đồ Huy vổ bàn đánh đét một tiếng, khen :

       - Thật tuyệt ! tài hoa sắc sảo đáng bậc Trạng Nguyên, nhưng e hậu vận sẽ bị lụy vì nữ sắc.

    Lời nhận xét của cụ đồ Đàm Thận Huy đã thành lời tiên tri trong những năm sau đó. Nguyễn Giản Thanh thi đỗ thủ khoa, rồi đỗ Trạng Nguyên đời Vua Lê Uy Mục (1508), làm quan lễ bộ Thượng thư, nhưng vì say đắm một cô gái đẹp ở kinh thành mà đến ô danh bại tiết. Còn Chiêu Huấn chỉ đỗ Bảng Nhãn nhưng làm quan và sống yên ổn đến già. Riêng người học trò kia sau cũng vào hàng hào phú trong vùng, nhưng ai cũng chê là hạng thô lỗ, bỉ lậu.

     Nguyễn Giản Thanh, người làng Ông Mặc (làng Me), huyện Ðông Ngàn (nay là Từ Sơn), Bắc Ninh. Ông sống vào khoảng đầu thế kỷ XVI, sinh năm 1482, mất năm nào không rõ. Lúc nhỏ ông rất thông minh, mới 16 tuổi đã thông hiểu rất nhiều sách vở, sau đỗ Trạng Nguyên, nên tục gọi là Trạng Me.

     Đó là "Giai Thoại Văn Chương Việt Nam" ta, còn "Giai Thoại Văn Chương Trung Hoa" thì vế ra như sau :

                        雨無門戶能留客    Vũ vô MÔN HỘ năng lưu khách

     Theo truyện kể trong dân gian Trung Hoa như sau đây:

     Đường Dần 唐寅（1470—1524）tự Bá Hổ 伯虎, Tử Úy 子畏, hiệu là Lục Như Cư Sĩ 六如居士、Đào Hoa Am Chủ 桃花庵主... Người Ngô Huyện, Trực Lệ thuộc đất Tô Châu, là nhà thơ, nhà văn học và nhà thư họa nổi tiếng trong đời nhà Minh, là một trong Ngô Trung Tứ Tài Tử 吳中四才子 và cũng là một trong "Giang Nam Tứ Đại Tài Tử 江南四大才子" đương thời. Năm Hoằng Trị thứ 11 (1498) Đường Bá Hổ đậu đầu khoa Ứng Thiên Mậu Ngọ ở Nam Kinh, nên người đời thường gọi là Đường Giải Nguyên. 

     Một hôm, Đường Bá Hổ cùng một nhóm bạn bè rủ nhau ra ngoại thành du ngoạn. Đang trong lúc cả nhóm xướng họa nói cười vui vẻ thì trời bỗng đổ cơn mưa to. Cả nhóm nhốn nháo tìm nơi trú mưa; May sao phía trước mặt không xa thấp thoáng thấy có một trang viên, bèn cùng nhau kéo đến gỏ cửa xin trú mưa. Chủ trang viên là một Viên Ngoại Lang họ Từ, tuổi trạc ngoại ngũ tuần tiếp đón niềm nở. Sau khi pha trà đãi khách và trao đổi qua lại, biết đây là những thư sinh Tú tài trong vùng nên càng ân cần tiếp đãi hơn lên. 

                                   Đường Bá Hổ và Giang Nam Tứ Đại Tài Tử qua Điện ảnh

     Nguyên Từ Viên Ngoại tuy ở vùng ngoại thành, nhưng cũng thuộc dòng dõi thư hương. Dưới trướng không con trai, chỉ có một gái nên hết mực cưng chiều. Từ Tiểu thư ngoài công ngôn dung hạnh còn giỏi cả thi từ ca phú nữa. Nghe trong nhóm thư sinh đến trú mưa có cả tài tử Giang Nam Đường Bá Hổ mà mình hằng nghe tiếng là giỏi giang, bèn xin phép cha cùng được ra diện kiến và trao đổi văn thơ. Từ Viên Ngoại là người cởi mở phóng khoáng nên cho phép Từ Tiểu Thư cùng ra uống trà và đàm đạo. Nhân nói đến trời mưa, Từ Tiểu thư bèn gợi ý và ra một vế đối để mọi người cùng đối lại cho vui. Vế ra như sau :

                 雨無門戶能留客    Vũ vô MÔN HỘ năng lưu khách,

      Có nghĩa :

           - Mưa không có nhà cửa gì cả mà có thể giữ được khách.

      Vế ra nghe như đơn giản, nhưng hàm ý của Từ Tiểu thư muốn nói là : Tôi nhờ có nhà cửa mới lưu được khách qúy ở đây, nhưng MƯA thì không có NHÀ CỬA gì cả mà cũng lưu được khách qúy; Biết rằng khách qúy có lưu được mãi hay không, hay khi mưa tạnh thì lại đi mất rồi ?!.

      Một thư sinh Tú tài đứng dậy, nắm vạt áo ướt của mình đưa lên đối rằng :

                 雲有彩裳不借人   Vân hữu thái thường bất tá nhân.  

      Có nghĩa :

           - Mây trời có áo đủ màu nhưng không cho người mượn bao giờ !

            

      Cả bọn đều vổ tay khen hay, vì câu đối vừa chỉnh vừa vui : Mây trên trời như các tà áo màu, nhưng làm sao mượn cho được, áo ướt thì rán chịu đi ! Một thư sinh khác đứng lên đưa hai tay lên trời như than oán, đối rằng :

                 天有風雲易惱人   Thiên hữu phong vân dị não nhân.

      Có nghĩa :

           - Trời có gió mây bất thường nên dễ làm phiền lòng người !

           

      Một thư sinh khác đứng dậy nói rằng :"Gió mưa là bệnh của trời mà, làm sao trách trời cho được !?" Đoạn anh ta hướng về phía Từ Tiểu thư tủm tỉm cười mà đối lại rằng :

                 野有花香易縛人    Dã hữu hoa hương dị phược nhân

      Có nghĩa :

           - Ngoài đồng nội có hoa thơm nên cũng dễ trói buộc con người !

              

      Ý anh ta ví Từ Tiểu thư như là một cánh hoa thơm ngoài đồng nội đã trói buộc được "trái tim" của anh ta rồi ! Ý tình qúa lộ liễu, mọi người còn đang lo sợ là Tiểu thư sẽ nổi giận, thì ngoài trời mưa cũng đã tạnh hẵn. Cả bọn bèn đứng lên nói lời cảm tạ và từ biệt gia chủ để ra về. Khi ra đến cổng ngoài, Từ Tiểu thư như chửa cam tâm, bèn đến bên Đường Bá Hổ mà thỏ thẻ rằng :"Đường Giải Nguyên có thể hạ cố cho một vế đối được chăng ?". Biết là Từ Tiểu thư bất chấp thị phi là đã có tình ý với mình, nhưng ở nhà Đường Bá Hổ đã có đến tám vị phu nhân rồi, nên còn đang bối rối chưa biết phải từ chối như thế nào, chợt nhìn lên bầu trời đối diện, sau cơn mưa một chiếc cầu vồng ngũ sắc hiện lên thật đẹp ở chân trời; Đường Bá Hổ bèn vòng tay thi lễ và đối rằng :

                虹有橋梁不渡人    Hồng hữu kiều lương bất độ nhân

      Có nghĩa :

           - Cầu Vồng có cầu đó nhưng không để cho người nào đi qua được cả !

            

      Ý của Đường Bá Hổ là : Tiểu thư ơi, Tôi chỉ hào nhoáng được như cánh cầu vồng mà thôi, thấy thì đẹp mà không thể đi qua được đâu ! Từ Tiểu thư chừng như cũng hiểu ý của Đường Bá Hổ nên cũng đành buồn thương mà chấp nhận cho số kiếp và duyên phận của mình.

      Nói thì nói thế, chứ ngoài tám bà vợ ở nhà ra, Đường Bá Hổ còn nổi tiếng với những kịch bản, sân khấu, điện ảnh... với truyện tình thứ 9 là "ĐƯỜNG BÁ HỔ ĐIỂM THU HƯƠNG 唐伯虎點秋香" lưu truyền rộng rãi trong dân gian mãi cho đến hiện nay với hai câu thơ :

 ĐƯỜNG BÁ HỔ ĐIỂM THU HƯƠNG qua Sân khấu và Điện ảnh

                     聞道禁中時節異，  Văn đạo cấm trung thời tiết dị,

                     九秋香滿鏡臺前。  Cửu THU HƯƠNG mãn kính đài tiền !

       Có nghĩa :

                             Nghe nói trong cung thời tiết khác,

                             Thu Hương thứ chín ngập đài gương !

                                    

       Hẹn bài viết tới !

                                             

                           杜紹德

                         ĐỖ CHIÊU ĐỨC

                                                                                   

SIN SUỐI HỒ YÊU & ĐÊM 20 - THƠ CHÂU THẠCH

 

               

SIN SUỐI HỒ YÊU!

        --00--

Em đến Sin Suối Hồ

Cảnh Thiên Đàng trên núi

Đất trời không chút bụi

Ta thấy em thần tiên

Áo bay trời thanh thiên

Tóc mùi hương quyến luyến

Bước em đường mây quyện

Ta yêu đời như nhiên

Nắng trên trời nhung lụa

Tơ vàng bay muôn tủa

Mắt xanh màu núi biếc

Em là hoa bốn mùa

Sin Suối Hồ mây bủa

Ngũ sắc chân trời xa

Em đứng gần bên ta

Ta nghe rừng thở lặng

Làm bài thơ ta tặng

Một đỉnh núi quang vinh

Em và ta cuộc tình

Nơi đây không trái cấm!

           

ĐÊM 20!

Đêm 20, đêm tháng 10 ấm áp

Ta bên em nằm nhớ tuổi 20

Tuổi của yêu và của những tiếng cười

Yêu từ dưới ngón chân lên sợi tóc

Da em tựa như da trời trăng mọc

Mịn lông tơ xếp rẽ quạt từng hàng

Tóc em dài uốn lọn thật là sang

Hơi em thở hương hoa quỳnh thơm ngát

Ta yêu chết, yêu si, yêu dào dạt

Yêu như điên, như dại, với như khùng

Tạ ơn trời còn mãi khối tình chung

Nửa thể kỷ tình vẫn còn như mới

Đêm 20 đêm tháng 10 đang tới

Sóng tình xưa xao động mặt hồ nay

Ta nằm yên cho hương nhụy tràn đầy

Chìm giấc ngủ trong mối tình chung thủy!

                                        

CHÂU THẠCH

BÓNG QUÊ - THƠ LÊ KIM THƯỢNG

 

BÓNG QUÊ 

 

 

1. 

 

Bao năm người mới quay về

Tìm làng xóm cũ, tình quê ngập lòng…

Đò ngang rời bến rạng đông

Nắng vàng soi bóng xuống dòng sông sâu

Trời xanh, xanh thẳm một màu

Bãi ngô tươi lá, ruộng dâu xanh trời

Bồng bềnh lãng đãng mây trôi

Dậy mùi hương đất, gió xuôi ngọt lành

Con đường nhỏ, lũy tre xanh

Ngả nghiêng bóng nắng, chòng chành tỉnh say

Đồng vàng thẳng cánh cò bay

Em tôi gánh lúa, gánh đầy ước mơ

Cánh diều bay bổng vào thơ

Cánh cò cõng nắng đơn sơ một mình

Nắng qua kẽ lá lung linh

Rơi trên áo tím chung tình tươi xinh…

 

 

2.

 

Bâng khuâng đồng vắng một mình

Hình như lòng đã say tình chơi vơi

Người về giờ đã cuối đời

Bên sông rụng tím một trời hoa Mua…

Quê hương mưa nắng hai mùa

Mẹ già gánh cả nắng mưa vơi đầy

Áo tơi, nón lá, vai gầy

Lo toan cơm áo những ngày… xa xưa

Mẹ đi cùng nắng, cùng mưa

Tảo tần, vất vả sớm trưa lưng còng

Một đời ngô lúa nghề nông

Mồ hôi đổ xuống cánh đồng vàng tươi…

Nhớ hoài nỗi nhớ khôn nguôi

Nhớ hình bóng mẹ trong tôi nhớ hoài

Nợ Người chữ Hiếu không phai

Một bông hồng trắng… con cài Vu Lan…

           

            Nha Trang, tháng 10. 2026

                  LÊ  KIM  THƯỢNG

THƠ KHẮC LÊN CÂY TÌNH NHÂN - THƠ TỪ KẾ TƯỜNG

 

THƠ KHẮC LÊN CÂY TÌNH NHÂN

Ước gì ngủ một giấc dài

Ta tìm em nhặt dấu hài tình nhân

Trăm năm dưới đáy mộ phần

Còn ngờ một nẻo dương trần hôm nay

Tay nào nắm chặt bàn tay

Đi về trong nắng mưa bay cuối trời

Đa mang những vết thương đời

Khắc vào cây trọn một lời yêu nhau

Bước qua hết những bể dâu

Ta về ngồi lại chân cầu nhìn sông

Vẫn muôn trùng sóng bềnh bồng

Vỗ ghềnh đá mỏi sắc không bến bờ

Mộng vào trong mỗi giấc mơ

Trăng treo bóng lẻ góc chờ ngày xưa

Nhớ thương biết nói sao vừa

Cầm bằng tóc rối vai mưa ướt dầm

Ta giờ như gió lặng câm

Cuốn cành khô mục lá thầm tiếng rơi

Em mù tăm một khoảng trời

Thơ ta day dứt một đời đa mang

TỪ KẾ TƯỜNG

NHỮNG CA KHÚC NỔI TIẾNG, DO THI SĨ HỒ ĐÌNH PHƯƠNG VIẾT LỜI - TRẦN HỮU NGƯ

 

NHỮNG CA KHÚC NỔI TIẾNG, DO THI SĨ HỒ ĐÌNH PHƯƠNG VIẾT LỜI

Tôi đã từng lên tiếng:

-Một ca khúc nổi tiếng, đứng được với thời gian, ghi dấu vào lòng người là do LỜI.

Tôi xin chứng minh rằng:

-Sau 1975, nổi lên rất nhiều nhạc sĩ viết rất nhiều ca khúc, nhưng, xin lỗi “đó là những bài quên không giờ ca” vì LỜI quá dở.

-Và có rất nhiều bài hát của miền Nam sau 1975 cấm hát là do LỜI.

-Và có nhiều nhạc sĩ đi tìm thơ hay để phổ nhạc là do LỜI.

Nhưng, có một điều “không biết tại làm sao” mà người nghe (có đôi khi người giới thiệu, ca sĩ hát) chỉ nhớ người viết NHẠC chớ không nhớ người viết LỜI?

-Viết nốt, phân nhịp… thì không cần đến nhạc sĩ, chỉ cần người biết đờn, biết nhịp là có thể viết được. Nhưng viết LỜI… không được!

Nhân đây, xin nói về ba bài hát “Con thuyền không bến”, “Giọt mưa Thu”, “Đêm thu” của Đặng Thế Phong… hay vì LỜI.

“Lời người ra đi” của Trần Hoàn, “Nụ cười sơn cước” của Tô Hải, “Dư âm” của Nguyễn Văn Tý… hay cũng vì LỜI.

Tôi khẳng định rằng:

Nhạc Việt Nam, có đến 80% bài hát hay là do LỜI, còn chỉ 20% là do NHỊP:

-Thu ca (Tango - Phạm Mạnh Cương).

-Về dưới mái nhà (Rumba – Boléro - Xuân Tiên).

-Kiếp tha hương (Slow Rock - Lam Phương).

V.v…

(Lời khẳng định này sẽ có người phản đối, tôi xin sửa sai, nếu sự phản đối đó…đúng).

Viết bài này, tôi xin trịnh trọng, chân thành, kính thưa… thi sĩ HỒ ĐÌNH PHƯƠNG, người đã viết lời gần 100 ca khúc của những nhạc sĩ:

-Hoàng Trọng (28 bài), Châu Kỳ (23 bài), Hoàng Nguyên (2 bài), Lam Phương (7 bài), Minh Kỳ (3 bài), Hoài An (6 bài), Tú Nhi (1 bài), Bằng Giang (2 bài), Lê Dinh (1 bài), Phạm Thế Mỹ (1 bài), Song Ngọc (4 bài), Trịnh Hưng (2 bài), Văn Giảng (6 bài), Lê Mộng Bảo (1 bài), Lê Quang Nhạc (1 bài), Võ Đức Thu (1 bài), Trần Văn Lý (1 bài), Ưng Lang (3 bài)…

Tiếc rằng, có một số người phụ trách về bài hát (nói chung là âm nhạc) là người “mất lịch sự”, “thiếu văn hóa”, “không hiểu biết” khi giới thiệu bài hát chỉ giới thiệu tên nhạc sĩ mà không giớ thiệu người viết lời HỒ ĐÌNH PHƯƠNG (xin lỗi, vì tôi rất ít chữ, nên không biết dùng từ nào ngoài ba từ trên! Vì người viết LỜI đứng tên sau người viết NHẠC).

Xin điểm qua một số nhạc phẩm nổi tiếng trong thời Chiến tranh, mà thi sĩ Hồ Đình Phương viết lời:

1-MỘNG BAN ĐẦU (Hoàng Trọng phổ thơ Hồ Đình Phương):

“… Quê em miền thùy dương

Lúa ngọt ngào hoa mới

Gío mang mùa xuân tới

Hôn liếp dừa lên hương

Thơm thơm tràn muôn lối…”

2-BÊN BỜ ĐẠI DƯƠNG (Nhạc Hoàng Trọng - Lời Hồ Đình Phương):

“… Đất nước tôi màu thắm bên bờ Đại Dương

Bắc với Nam tình nối qua lòng miền Trung

Đất nước tôi: từ mái tranh nghèo Bắc Giang

Vượt núi rừng dài Trường Sơn

Vào tới ruộng ngọt phương Nam…”

3-TIỄN BƯỚC SANG NGANG (Nhạc Hoàng Trọng-Lời Hồ Đình Phương):

“… Biết đến bao giờ gặp lại người em thời ấu thơ

Để đón tin mừng từ ngày thuyền xuân về bến mơ

Thì phút giờ đây gặp mùa áo cưới nở hoa

Qùa nghèo chỉ có bài ca tặng nàng trước khi lìa xa…”

4-TÌNH ĐẦU (Nhạc Hoàng Trọng - Lời Hồ Đình Phương):

“… Vườn lòng vừa hé hoa yêu đời

Tình đầu vừa chớm trên môi cười

Hôm nao gió ngân lời dù thời gian trôi

Nhưng không xóa phai nhòa tình người

Nụ cười càng thắm duyên mơ màng…”

5-CON ĐƯỜNG XƯA EM ĐI (Nhạc Châu Kỳ - Lời Hồ Đình Phương):

“… Con đường xưa em đi vàng lên mái tóc thề

ngõ hồn dâng tái tê

Anh làm thơ vu quy khách qua đường lắng

nghe chuyện tình ta đã ghi

Những mùa trăng vu quy

vì mưa gió không về chiến trường anh bước đi

Có nàng hoen đôi mi ngóng theo đường vắng hoe

hỏi còn ai cố tri…”

6-NHA TRANG (Nhạc Minh Kỳ - Lời Hồ Đình Phương):

“… Nha Trang là miền quê hương cát trắng

Có những đêm nghe vọng về

Ầm ầm tiếng sóng xa đưa

Nha Trang cánh đồng bao la bát ngát

Hương quê dâng lên ngào ngạt

Hòa cùng sức sống yên vui

Nha Trang cảnh đẹp nên thơ khiến nhớ

Bao năm du khách hằng chờ

Một ngày ghé đến Nha Trang…”

7-TÌNH LÚA DUYÊN TRĂNG (Nhạc Hoài An - Lời Hồ Đình Phương):

“… Mây bay qua ánh trăng chiếu dần vào ruộng đồng bao la

Nghe xa xa mấy câu hát vè vọng từ đầu thôn đưa về

Quê hương ta đất xưa vốn nghèo nhưng giàu tình thương nhau

Biết yêu lúa màu xa cuộc đời cơ cầu

Gái trai biết làm tròn lời thề ghi ban đầu…”

8-ĐƯỜNG VỀ HAI THÔN (Nhac Phạm Thế Mỹ - Lời Hồ Đình Phương):

“… Đường về thôn em duyên dáng bên ven sông con thuyền xuôi mái

Nhịp cầu băng qua men lối đi quanh co ngõ hoa nối dài

Nhà em cuối xóm ghép đôi mái tranh nâu trăng cài trước sau

Có tầm mến thương dâu có trầu vấn vương cau

Và đào tơ thơm ngát ngát hương trinh ban đầu

Đường về thôn anh con sáo ru êm êm trên đồng xanh lúa

Nhịp cầu băng qua đưa tới sân rêu xưa thắm hoa bốn mùa

Nhà anh mái lá tháng năm vẫn chưa nghe duyên tròn ước mơ

Có giàn mướp xanh lơ có hồ cá nên thơ

Mà lòng quê vẫn hát hát bao câu mong chờ…”

9-THƯƠNG VỀ XỨ THƯỢNG (Nhạc Lê Dinh - Lời Hồ Đình Phương):

“… Từ khi xa rừng núi cũ

Chiều sương rơi lạnh hơi thu

Sao thấy lòng thương nhớ

Khi bóng chiều vươn khói

Trên lưng đồi mịt mù

Còn đâu khi mình gối súng

Rừng đêm khuya nằm im nghe

Nghe gió lùa khe lá

Nghe suối đồi vi vút

Nghe đêm trường hòa ca…”

10-TIẾNG HÁT ĐỒNG XANH (Nhạc Châu Kỳ - Lời Hồ Đình Phương):

“… Hò ơi lắng nghe tiếng ca miền quê tôi ruộng đồng luôn tốt tươi

Hò này hò ơi lòng dân cùng sánh vai buộc vào nhau kiếp người

Hôm nay đây mừng reo lúa lên hoa

Vừng dương tươi bao la ngát hương trời xa

Vạn lòng say mơ dâng thêm ngàn câu ca gợi niềm thương chan hòa

Về đây hỡi ai bước đi ngoài xa xôi vòng đời chưa ấm vui

Ngày ngày gần nhau cùng thăm đồng lúa tươi đẹp lòng trao kiếp người…”

11-KHÚC CA NGÀY MÙA (Nhạc Lam Phương-Lời Hồ Đình Phương):

“… Kìa thôn quê dưới trăng vàng bát ngát

Ánh trăng thanh chiếu qua làng xơ xác

Chiếu hồn quê bao khúc ca yêu đời

Mừng trăng lên chúng ta cùng múa hát

Ứơc mong sao lúa hai mùa thơm ngát

Lúa về mang bao khúc ca tuyệt vời

Lờ lững trôi qua trôi mãi trong chiều tàn tiếng tiêu buồn êm qúa

Hồn ngất ngây trong tiếng hát đưa nhịp nhàng tiếng cười thơ ngây…”

12-NẮNG ĐẸP MIỀN NAM (Nhạc Lam Phương - Lời Hồ Đình Phương):

“… Đây trời bao la ánh nắng mai hé đầu ghềnh lan dần tới đồng xanh

Ta cùng chen vai đem tay góp sức tăng gia cho người người vui hòa

Đường cày hôm qua nay lên tràn bông lúa mới ôi duyên dáng đồng ơi

Đến mai sẽ là ngày muôn hạt chín lả lơi mình ngắm nhau cười

Kìa đàn chim quê chim tung bay về đâu

Mang tin rằng giờ đây ta sống với bình minh

Tiếng ca trong lành tiếng hát lừng trời xanh đẹp biết bao tâm tình

Tình là tình nồng thắm

Buộc lòng mình vào núi sông

Tình mến quê hương

Ngàn bóng đêm phai rồi

Vầng dương lên soi đời

Làng ta nay rạng ngời…”

13-ĐƯỜNG NÀO LÊN THIÊN THAI (Nhạc Hoàng Nguyên - Lời Hồ Đình Phương):

“… Cầm tay em anh hỏi

Đường nào lên Thiên Thai

Đường nào lên Thiên Thai

Nơi hoa xuân không hề tàn

Nơi bướm xuân không hề nhạt

Nơi tình xuân không úa màu bao giờ

Ngày xưa sao Lưu Nguyễn

Gặp đường lên Thiên Thai

Nhạc vàng ai say mê

Rượu đào ai ngây ngây…”

14-TÔI YÊU (Nhạc Trịnh Hưng - Lời Hồ Đình Phương):

“… Tôi yêu quê tôi yêu lũy tre dài đẹp xinh

Yêu con sông xanh dâng cát hoe vàng bên đình

Yêu trăng buông lơi trên má cô nàng đẹp xinh

Và yêu mấy nhịp cầu tre là đây em chờ anh về

Kìa cùng đùa vui trẻ thơ ca hát say đời

Dù nghèo mà vui hỏi ai không hé môi cười

Mưa nắng ơn trời luống cày thắm đẹp lúa ngời

Xóm làng đón mùa chiêm mới

Ấm no ấp ủ lòng tôi…”

Tôi nhớ 14 ca khúc trên, đã sinh ra và lớn lên trong Chiến tranh, lời bài hay quá, nếu không hát, mà chỉ đọc lời thôi cũng đủ! Ai nghe cũng hiểu, cũng thuộc, cũng thích hát, cũng thích nghe, những LỜI bài hát đã gieo vào lòng người những thương mến vô biên, những tình cảm dạt dào.

Tiếc rằng các nhạc sĩ viết nên 14 ca khúc này, đều đã qua đời vì bệnh tật, tuổi già, sức yếu.

Riêng thi sĩ Hồ Đình Phương, ông sinh năm 1927 tại Huế, đã bỏ mình giữa đại dương năm 1979.

-Sau tháng 4/1975, Hồ Đình Phương đi học tập cải tạo, thời gian 5 năm, ông được thả và đến tháng 11.1979 ông cùng gia đình vượt biển bằng ghe và mất tích. Tôi không nhắc đến gia đình ông, vì nói tới càng thêm đau lòng!

Hồ Đình Phương đã từng học tại trường Pellerin Hồng Đức (Huế), đậu Tú tài toàn Pháp, đậu thủ khoa Học viện Quốc gia Hành chánh tại Saigon năm 1958 và từng giữ nhiều chức vụ quan trọng, ông còn là một nhà báo có những bài báo gây tiếng vang, với bút hiệu Nhật Hồ, Phương Nhật Hồ. Ông đã từng làm Phó Tỉnh Trưởng tỉnh Ninh Thuận và xuất bản nhiều tập Thơ, kịch Thơ…

Hồ Đình Phương viết lời gần 100 bài hát. Đây là sự kiện có một, mà không có hai ở Việt Nam. Ông đáng được vinh danh là người viết lời ca hay nhất Việt Nam.

Bài viết còn nhiều thiếu sót. Nhưng đây là tấm lòng của một người yêu thiết tha những ca khúc có lời của Hồ Đình Phương, nên mới có bài viết này.

Dù sau Hòa bình 1979 đến năm 2026 là 47 năm, tôi mới có bài viết này, lý do là tôi tìm chưa đủ tài liệu, và khi có tài liệu, tôi thật sự không biết mở đầu bài viết về ông như thế nào! Một sự thiếu sót thật là đáng trách, thành thật xin lỗi những người yêu mến âm nhạc và cúi đầu nhận thiếu xót này với ông.

Thành kính dâng một nén nhang cho ông và gia đình.

Vô cùng thương nhớ, cảm phục và biết ơn ông đã để lại cho đời những lời ca tuyệt vời.

Ngày nay, đốt đuốc đi tìm cũng không thể nào có được những lời hay ý đẹp đó.

TRẦN HỮU NGƯ

(Saigon-Giađinh, 17.10,2026)