EM CHỜ ANH TRỞ LẠI - TRẦN HỮU NGƯ

EM CHỜ ANH TRỞ LẠI

“Em chờ anh trở lại” là một nhạc phẩm nổi tiếng của Hoàng Nguyên.

Lại một bài Boléro xuất hiện trong thời chiến đã một thời hát vang. Boléro, người bạn thân mến của toàn dân miền Nam trong những năm Chiến tranh, đi trong đoàn quân không vũ khí: Tango, Valse, Rumba, Modérato, Slow, Cha cha cha… Boléro giàu tính nhân văn, mang lời ca chan chứa nghĩa tình, những mối tình đẹp như tranh vẽ, những hẹn hò đầu ghềnh cuối bãi, xóm trên, thôn dưới…, những chia ly ước hẹn ngày về, những đợi chờ thương nhớ khôn nguôi dù Hòa bình còn xa lắm! Nhưng hy vọng đã làm cho người ta sống được, cho dù hy vọng ở cuối đường hầm chưa được soi rọi ánh sáng.

“Em chờ anh trở lại” do Hoàng Nguyên tự xuất bản và giữ bản quyền. Tôi có bản nhạc này, nhưng tiếc rằng “không đề ngày tháng kiểm duyệt và xuất bản”, cho nên, tôi cho vào nhóm nhạc “hình như lâu lắm”.

Nhạc sĩ Hoàng Nguyên, thì người nghe đã biết anh qua nhiều nhạc phẩm đã đi theo cùng năm tháng dài của thời kỳ đầu Chiến tranh, cho đến khi Hòa bình sắp ló dạng.

Nhân bài hát “Em chờ anh trở lại”, tôi cũng thật lòng nói rằng:

-Tôi đã viết cảm nhận về Boléro nhiều rồi, định không viết nữa, nhưng một ngày, một buổi, cất công đi tìm nhạc hay lại gặp Boléro! Những bài hát hay thường rơi vào giai điệu Boléro: Ủa, sao kỳ lạ vậy?

Và cũng mong bạn đọc thông cảm, viết nhiều, không tránh khỏi những ý tưởng trùng hợp. Khi viết, tôi mang trong đầu câu nói của ai đó: Đại khái rằng, đừng lập lại chính mình. Viết cảm nhận về nhạc thật khó tránh khỏi điều này, nhất là Boléro.

Tôi cũng đã từng nói về Boléro:

-Chỉ có Boléro mới diễn tả trọn vẹn những mối tình, giai điệu Boléro như dìu nhẹ những ca từ trong nỗi yêu thương, oán trách, than vãn, tan hợp, đợi chờ…, những cung bậc nhịp nhàng thăng trầm theo từng nốt và cũng chính Boléro đã thách thức thời gian qua những nhạc phẩm: Đường xưa lối cũ, Những bước chân âm thầm, Những đồi hoa sim, Hàn Mặc Tử, Xóm đêm…

Nghe Boléro, Gamme Đô Thứ buồn trong “Em chờ anh trở lại”…, tôi nhớ lại, ngày đó có những chuyện của chúng mình. (Có một sự đổi ngôi: Nam ca sĩ thì hát “Em chờ anh trở lại, còn Nữ ca sĩ thì hát “Anh chờ em trở lại! Một sự đổi ngôi đến buồn cười, vậy mà vẫn hát được kể cả những ca sĩ “hạt giống!”. Và ngày xa xưa ấy, nhạc sĩ Hoàng Nguyên ở không gian và thời gian nào để viết “EM CHỜ ANH TRỞ LẠI”?:

“… Hôm nào chúng mình ngồi với nhau

Vầng trăng lặng lẽ soi hai mái đầu

Có vì sao lạc vào mắt biếc

Ngước lên nhìn nhau, anh thì thầm:

Nghìn năm sau mắt em còn sâu

Bây giờ, bây giờ mình cách chia

Vì đâu, vì đâu lứa đôi chia lìa

Bây giờ ai một mình chiếc bóng

Vẫn mong chờ ai nhớ thương nhiều

Nhìn đăm đăm thấy đâu người yêu…”

Đến ĐK, Boléro chuyển tải những ca từ “liên ba” không ngắt:

“… Ngày anh ra đi đường nắng chưa phai màu

Dòng sông chia ly lờ lững chưa hoen sầu

Ngờ đâu chân anh lạc bước khi qua cầu

Chiều nay bâng khuâng chợt nhớ thương đời nhau

Ngày anh ra đi rặng liễu chưa xanh màu

Mà nay bên sông liễu khuất bên giang đầu

Mười mấy năm qua rồi

Còn gì đâu

Còn gì đâu

Có chăng là đớn đau…

Em chờ anh trở vào chốn đây

Đường xưa còn đó sánh đôi vai gầy

Em chờ anh tìm về lối cũ

Có em còn đây, bên sông này đợi chờ ai đến trong vòng tay…”

Nghe bài nhạc này, tôi vẫn thắc mắc:

-Nhạc sĩ Hoàng Nguyên sáng tác bài hát nhằm ca ngợi một đêm chia tay của hai người yêu nhau, nhưng con sông này ở đâu, Bến Hải hay Cà Mau? Anh đi về phía nào mà em phải chờ anh trở lại?

Tai sao lại: “… Ngày anh ra đi đường nắng chưa phai màu/ Dòng sông chia ly lờ lững chưa hoen màu/ Ngờ đâu chân anh lạc bước khi qua cầu?...”

Để rộng đường dư luận, tôi xin trân trọng mời các bạn nghe lại nhạc phẩm này, và cho biết ý kiến. Vì dù sao “Em chờ anh trở lại” là một bài hát nổi tiếng được nhiều ca sĩ miền Nam hát và được nhiều người thuộc. Nếu không nghe được thì đọc lời trên đây, vì tôi đã trích nguyên bài hát.

Từ sau 1975, có một số những bài Boléro miền Nam không sống được nơi nó sinh ra, thì bất đắc dĩ nó phải sống ở đất khách quê người, vì âm nhạc là những lời ca không biên giới! Những ca sĩ Việt Nam sống ở nước ngoài cũng lần lượt về quê nhà hát hò để nhớ một thuở, và biết đâu một số bài hát cũ ở miền Nam sẽ được hát lại dù nó đã một thời bị cấm hát?

Tôi chọn “Em chờ anh trở lại” vì một câu hay nhất trong bài hát để làm câu kết trong bài viết ngắn này:

-Chiều nay bâng khuâng chợt nhớ thương đời nhau!

TRẦN HỮU NGƯ 

NHẠC ...NGHÈO - TRẦN HỮU NGƯ

 

Ảnh Ban Hợp ca Thăng Long:

-Hàng trên từ trái sang: Phạm Duy, Phạm Đình Chương, (ca sĩ Hoài Bắc), Phạm Đình Viêm ca (sĩ Hoài Trung)

-Hàng dưới từ trái sang: Thái Hằng, Khánh Ngọc, Thái Thanh.

NHẠC… NGHÈO!

“Nhạc nghèo” của một thời Chiến tranh đã làm tôi say mê, nghiêng ngã theo từng lời ca tiếng hát. “… Đời nghèo mà vui, hỏi ai không hé môi cười…” (nhạc phẩm Tôi yêu của Trịnh Hưng và Hồ Đình Phương). “Nhạc nghèo” đã theo tôi từ thuở tôi nghèo cho đến bây giờ.

Nhạc nghèo vẫn biết còn thiếu sót, nhưng những bài hát nghèo dưới đây cũng đủ nói lên cái “nghèo rớt mồng tơi” rồi.

Cảm nhận về nhạc nghèo để thấy… mình bớt nghèo!

Có phải vậy không, xin mời bạn đọc:

“… Làng tôi không xa kinh kỳ sáng chói,

có những cánh đồng cát dài, có lũy tre còn tả tơi.

Ruộng khô có những ông già rách vai

cuốc đất bên đàn trẻ gầy

có người bừa thay trâu cày…”

(Nhạc phẩm Quê nghèo – Phạm Duy).

Nghe lại nhạc phẩm này, tôi ứa nước mắt, nhớ về quê tôi từ những năm 1960 trở về trước, ngày ấy quả thật “Làng tôi không xa kinh kỳ sáng chói…”, nhưng dân làng nghèo, nhạc sĩ Phạm Duy đưa lên một hình ảnh này nghe rất xót xa, đối nghịch nhau giữa thành thị và thôn làng đến độ… tàn nhẫn! Nghèo, một định mệnh của dân Việt, khởi nguồn đi tìm sự sống trên ruộng rẫy, nương khoai, đánh bắt, trồng tỉa…, nghĩa là tám mươi lăm phần trăm sống bằng nông nghiệp.

Nghèo là điều bất hạnh của con người. Nhưng có không ít người nghèo lại làm được những điều vĩ đại để tiếng cho đời mà người giàu không làm được. Sinh thời cố nhạc sĩ Văn Cao nghèo lắm, nghèo đến nỗi không tiền mua rượu, thuốc lào, dù chỉ một chén nhỏ, một điếu, và ngay cả bậc tiền bối Nguyễn Công Trứ: “... Ngày ba bữa vỗ bụng rau bình bịch, người quân tử ăn chẳng cầu no…”. Không biết Nguyễn Công Trứ làm thơ có được trả nhuận bút không, chớ thời nay trả… ít lắm. Có người hỏi ít là bao nhiêu? 100 đến 200 ngàn… Thế là may, chớ những bài thơ của nhà thơ Nguyễn Bảo Sinh thì thê thảm hơn: “… Vợ tôi nửa tỉnh nửa mơ/ Hôm nay lại bảo dí thơ vào… mông!”. Còn cố nhạc sĩ tài hoa Văn Cao (ông còn là họa sĩ, thi sĩ) để lại cho đời nhiều tuyệt phẩm, nhưng đến cuối đời ông là một người nghèo.

Người nghèo muốn một công việc gì đó để thoát nghèo, đôi khi thèm… trúng số! Và cũng thương thay, xót thay không ít những cô gái nghèo “chồng gần không lấy lại lấy chồng xa”, lấy chồng ngoại để mong thoát nghèo và những “đêm dài tình… ngắn”, đã để lại nhiều “di chứng chồng ngoại”, rồi sực tỉnh không mơ thoát nghèo nữa mà chỉ kêu gào sớm được thoát… ly, quy cố hương, và đôi khi vì nghèo mà trót dại phạm pháp.

Nhạc… nghèo thì cả giàu lẫn nghèo ai cũng thích nghe. Người giàu nghe nhạc nhạc… nghèo để giải trí, hoặc nghe cho nó vui, hoặc nghe để mà nghe, chẳng hạn:

“… Nhớ, nhớ thuở nào,

anh đi cày thuê, em đi dắt trâu,

đôi ta chừ mà gặp nhau dưới cầu…”

Nhạc phẩm Vợ chồng quê – Phạm Duy).

Còn người nghèo nghe “Vợ chồng quê” để thương nhớ cánh đồng.

Nhạc… nghèo, nhưng không nghèo về ca từ, giai điệu, mà là dùng âm nhạc để diễn tả cái nghèo, một thực trạng của muôn dân nông thôn phải gánh chịu trong những năm triền miên chiến tranh.

Bây giờ đất nước đã đi lên, đời sống con người đã khá hơn những thập niên trước đây, nhưng còn một bộ phận không nhỏ vẫn chưa thoát nghèo, và tôi vẫn thấy, vẫn nghe những hình ảnh đã cách xa chúng ta hơn nửa thế kỷ, nhưng nó còn hiện diện đâu đây:

“… Đường về canh thâu

Đêm khuya ngõ sâu như không màu

Qua phên vênh có hai mái đầu

Hắt hiu vàng ánh điện câu…”

(Nhạc phẩm Xóm đêm – Phạm Đình Chương)

“… Nhìn vào khe song trông anh ốm yếu ho hen

Một ngày công lao không cho biết đến hương đêm…”

(Nhạc phẩm Phố buồn – Phạm Duy).

Nhạc… nghèo có được bao nhiêu bản? Hàng trăm bản, nhưng mang cái tựa “Nghèo” hình như có bốn bản (?): Xóm nghèo (Hùng Lân), Kiếp nghèo (Lam Phương), Nắng lên xóm nghèo (Phạm Thế Mỹ), Quê nghèo (Phạm Duy):

“… Nửa đêm thanh vắng không một bóng trai

Có tiếng o nghèo thở dài

Vỗ về trẻ thơ bùi ngùi

Từ khi quê hương lan tràn sông núi

Quê cũ đã nghèo lắm rồi

Thêm đói thêm sầu mà thôi…”

(Nhạc phẩm Quê nghèo – Phạm Duy)

“… Đời nghèo lòng nào dám mơ tình chung…”

(Nhạc phẩm Kiếp nghèo – Lam Phương)

“… Đây xóm nghèo quê tôi khi nắng lên

Hương lúa ngọt tình quê thêm trìu mến”…

(Nhạc phẩm Nắng lên xóm nghèo – Phạm Thế Mỹ)

“ …Tôi yêu xóm nghèo nhà tranh mái thấp liêu xiêu…”

(Nhạc phẩm Xóm nghèo – Hùng Lân).

Thời buổi này mà còn nghe nhạc con trâu, cái cày, ruộng lúa, nương khoai… quả là lạc hậu “đi ngược lại trào lưu tiến hóa của âm nhạc?”, người sành điệu phải nghe “Hôn môi xa, Trả nợ tình xa, Tình thôi xót xa…”. Ôi, sao nhiều “xa” quá, hèn chi nó đến rất ồn ào chỉ một vài lần rồi đi xa không thèm trở lại!

Thú thật, tôi nghèo và già nên không nghe được nhạc giàu (giàu trống, giàu đờn, giàu kỹ thuật âm sắc, nhưng khổ nỗi lại nghèo về ca từ). Đôi khi bực mình nộ nạt con cháu: “Mày nghe cái quái quỷ gì vậy?”. Nó sửng cồ: “Thời ông khác, thời cháu khác”. Tôi giựt mình! Đúng, thời tôi không có cái thứ nhạc kỳ cục, cái thứ nhạc làm trẻ con giựt mình, làm điếc tai hàng xóm, nhạc như bị điện giựt, nghe mà không hiểu bài hát ấy nói gì, có lẽ mình già rồi chăng? Có lần, một buổi trưa thanh vắng, tôi mở bản nhạc “Gợi giấc mơ xưa” của Lê Hoàng Long… đứa cháu gái chăm chú nghe, rồi hỏi: Chú ơi, bài hát tên gì, của ai mà hay quá vậy? Cũng một lần nữa, tôi mở nghe CD “Hiên cúc vàng” của Nguyễn Đình Toàn, sau khi nằm im nghe, cũng đứa cháu ấy hỏi, CD này của ai vậy, mà Khánh Ly ca hay quá, chỉ chỗ cho cháu mua? Tôi nói, nhạc cũ, người cũ viết, mà cháu có chịu nghe đâu?

Tôi đã từng gối đầu nằm ca khúc Phố buồn của Phạm Duy. Khoảng 1955, thời bấy giờ ở nhà quê dễ gì có được một bản nhạc in rời? Tôi phục sát đất Phạm Duy, vì trong Phố buồn ông đã “Thay lời muốn nói”:

“… Đường về đêm đêm mưa rơi ướt bước chân em

Bùn lầy không vơi bôi thêm lối ngõ không tên

Em bước chân qua thềm

Mưa vẫn rơi êm đềm

Và chỉ làm phố buồn thêm…”

Và đến nhạc sĩ Lam Phương viết nhạc phẩm Kiếp nghèo. Nghèo đến nỗi gọi là “Kiếp” thì không có cái nghèo nào hơn:

“… Đường về đêm nay vắng tanh

Dạt dào hạt mưa rớt nhanh

Lạnh lùng mưa xuyên áo tơi

Mưa chẳng yêu kiếp sống mong manh…”

Ba nhạc phẩm Phố buồn, Xóm đêm, Kiếp nghèo là những bản nhạc nghèo, vào đầu là “Đường về…” và cũng có “Mưa…”. Lạ thay! Một sự trùng hợp ngẫu nhiên tràn đầy thú vị. Và cũng lạ thay, ba bản nhạc nghèo này đều đứng được với thời gian.

Ba nhạc sĩ Phạm Duy, Phạm Đình Chương, Lam Phương là những tư tưởng lớn gặp nhau chăng? Cùng mở đầu Phố buồn, Xóm đêm, Kiếp nghèo bằng chữ “Đường về”. Phạm Duy thì “Đường về đêm đêm mưa rơi ướt bước chân em…”, còn Phạm Đình Chương “Đường về canh thâu…”, Lam Phương “Đường về đêm nay vắng tanh…”. Ba nhạc phẩm cũng đều có “Mưa”: “Em bước chân qua thềm, mưa vẫn rơi êm đềm” (Phạm Duy), “Mưa rơi rơi xóa lối đi mòn” (Phạm Đình Chương), và “Dạt dào hạt mưa rớt nhanh, lạnh lùng mưa xuyên áo tơi” (Lam Phương).

Ba nhạc phẩm mỗi người một vẻ, đó là ba mảnh đời nghèo khác nhau, nhưng cùng chung một “Đường về”. Cuộc đời là một “Đường đi”, dù đi thẳng, đi cong, đi lòng vòng, đi tắt, đi nhanh, đi chậm… rồi cũng sẽ về dù sớm hay muộn. Không gian của “Đường về” là đêm, thời tiết có mưa, đường về đã… đến.

Một kiếp người đi-đi-về-về, cái điệp khúc thường nhật ấy có đôi khi lắm nỗi chuân chuyên, và cuộc đời này trong bao la trời đất, trong biến đổi khôn lường:

“… Lò cừ nung nấu sự đời,

Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương…”

(Cung oán ngâm khúc).

TRẦN HỮU NGƯ

KINH KHỔ - TRẦN HUỮ NGƯ

KINH KHỔ

Đó là bài hát của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng. Tôi là người ngoại đạo, không đi Chùa, Nhà thờ… vì tôi nghĩ Phật tại tâm, và Chúa thì ở khắp mọi nơi. Nhà thờ, Chùa có rất nhiều kinh. Nhưng “Kinh khổ” thì chỉ có Trầm Tử Thiêng mới có, và có thể nói rằng Trầm Tử Thiêng là “giáo chủ” của Kinh khổ. Và cuộc đời này, toàn nhân loại này, luôn nghe triên miên một Đại-hòa-tấu “Kinh khổ”.

Việt Nam đã một thời triền miên chiến tranh, súng đạn ngất trời, xác chết ngất đất, nó kéo dài và gây đau thương tưởng không bao giờ dứt. Bây giờ nghe “Kinh khổ” để nhớ những người mẹ không tên hy sinh thầm lặng của những tháng năm chiến tranh xa xưa…

Nhạc sĩ TRẦM TỬ THIÊNG tên là Nguyễn Văn Lợi, sinh năm 1937 tại Đại Lộc, Quảng Nam. Từ nhỏ ông đã đam mê ca hát trong thời kháng chiến. Đến năm 1958 ông tốt nghiệp Sư phạm cấp tốc Saigon, trở thành ông thầy giáo, và có bốn năm phục vụ trong quân đội. Một thời gian sau, ông được biệt phái sang làm việc bên Bộ Giáo dục cho đến năm 1975. Sau 1975, ông đi học tập cải tạo, rồi sau đó định cư ở nước ngoài và mất tại Hoa Kỳ đầu năm 2000. (Lý lịch trích ngang).

Trước 1975, Trầm Tử Thiêng nổi lên rất bình thường như bao nhạc sĩ ở miền Nam khác. Nhưng có một điều, nhạc ông đã làm người nghe chú ý ở điểm - nó không phải là nhạc phản chiến - mà là nhạc “hiện thực cuộc chiến” - chính ở điều này đã làm người nghe vô tình “đồng lõa” đối mặt cuộc chiến như một thực thể không thể chối từ?

Viết về Trầm Tử Thiêng, tôi đâm ra… dè dặt, mặc dù chiến tranh đã qua ngấp nghé nửa thế kỷ rồi, và ông đã ra người thiên cổ. Nhưng nhạc ông để lại như một vết hằn khó phai trong lòng người nghe trước 1975, và một số nhạc được ông sáng tác ở nước ngoài sau 75, nghe mà rớt nước mắt!

Có một điều mà tôi muốn nói nhỏ ở đây: Hầu như tất cả những ca sĩ nổi tiếng ở miền Nam khi định cư ở nước ngoài (hiện nay họ có mặt Việt Nam, đi đi… về về…) đều có hát hợp ca nhạc Trầm Tử Thiêng, đó là những ca khúc ông sáng tác ở nước ngoài: Bước chân Việt Nam, Một ngày Việt Nam, Bên em đang có ta, Có tin vui giữa giờ tuyệt vọng, Việt Nam niềm nhớ, Tình đầu một thời áo trắng, Cám ơn anh, Hẹn nhau năm 2000, Những con đường trắng… (Phần lớn do ASIA dàn dựng khá công phu).

Trầm Tử Thiêng bỏ quê hương ra đi, nghĩa là ông không muốn sống với chế độ mới, vì vậy, khi ở nước ngoài, ông cũng nặng tình với quê hương, có đôi khi ông viết nhạc nghe rất “nhạy cảm” là điều dễ hiểu, và so với những người khác nhất là các tướng tá chế độ cũ ở nước ngoài họ phát biểu vung vít, làm “mất mặt KBC”, nhưng Trầm Tử Thiêng “chống” có văn hóa hơn. Cho nên khi nghe nhạc ông sáng tác ở nước ngoài thì chúng ta cũng dễ thông cảm cho ông, và riêng tôi, có những bài tôi nghe… thấy cảm động nhất là ông viết nhạc phẩm nói về những đứa trẻ “lưu đày” trong nhạc phẩm “Bên em đang có ta”, và khi nghe “Hẹn nhau năm 2.000”, mới thấy ông tin tưởng một ngày nào đó chung sống hòa bình và tất nhiên không thể thiếu quê hương Việt Nam.

Tôi đến với nhạc Trầm Tử Thiêng lần đầu như một sự tình cờ khi nghe một bài hát mà cho đến bây giờ thỉnh thoảng tôi nghe lại (bài này do Chế Linh ca) tôi vẫn không “tẩy não” được cái thời tôi sống dưới chế độ cũ, một “thực thể” hơn gần nửa đời người trong tôi! Đó là bài hát “Đưa em vào Hạ”:

“… Mùa Hè năm nay

Anh sẽ đưa em rời phố chợ đông người

Qua miền xa, mà nghe rừng thiêng gọi lá

Tiếng nỉ, tiếng non, khi chiến trường nằm im thở khói

Đứa bé nhìn cha, đang chờ giặc dưới giao thông hào…

Quê hương đau, nắng Hạ cũng buồn

Nước sông ngăn đôi sơn hà, còn gì em, còn gì đâu

Mùa Hạ qua mau đi nữa đi anh

Trên con đường quê hương mịt mù

Thương những chiều nắng dọi bờ sông…”

Cuộc ngăn chia hai miền Nam Bắc, bên này kêu bên kia là giặc, bên kia kêu bên này cũng là giặc. Vậy ai là giặc? Và đến 20 năm sau “giặc” đã xóa mất chỉ còn anh em, “giờ đây người biết thương người” mà cố nhạc sĩ Văn Cao đã viết trong “Mùa Xuân đầu tiên”.

Đặc biệt, nhạc Trầm Tử Thiêng không có Boléro, Tango, Valse, mà ông chỉ dùng Slow, Slow Rock, Boston… Thời của ông và bạn bè nhạc sĩ của ông là thời Boléro, nhưng ông không viết Boléro, đó là điều hết sức đặc biệt.

Viết về nhạc Trầm Tử Thiêng, theo cá nhân tôi, tôi lưu ý ở điểm này, đó là ba nhạc phẩm rất nổi tiếng của ông: Hương ca vô tận, Đưa em vào Hạ, Kinh khổ, nhưng ít có ai hát. Tại sao? Theo thiển kiến của tôi, vì khó có ai hát ba nhạc phẩm này hay hơn Thái Thanh (Hương ca vô tận), Kinh khổ (Khánh Ly) và Đưa em vào Hạ (Chế Linh), vì vậy, không dám hát (sợ dở hơn), nên không được phổ biến như các nhạc phẩm khác chăng? Nói lên điều này, dù đúng hay sai, tôi cũng xin cảm phục ca sĩ Ngọc Hạ, dám “đối đầu” với Thái Thanh trong ca khúc “Dòng ông xanh” của Johann Strauss do Phạm Duy dịch lời Việt, nghe xong, người nghe kỳ vọng Ngọc Hạ có thể nối gót… Thái Thanh?

Khởi nghiệp, Trầm Tử Thiêng viết “Hương ca vô tận”. Hương là ai? Người tình, người em, người bạn gái… hay ai khác nữa? Điều này khó mà biết được, và cũng chẳng ai đi tìm hiểu, chỉ biết rằng “Hương ca vô tận”, được danh ca Thái Thanh trình bày, làm người nghe bay bổng theo làn hơi vút cao, có đôi khi day dứt trong một thoáng vụt qua, để rồi… im lặng tận hưởng cái vô tận của Hương ca:

“Hát nữa đi Hương

Hát điệu nhạc buồn điệu nhạc quê hương

Hát nữa đi Hương hát lại bài ca tiễn anh lên đường…

Hát chuyển vai em tóc xõa bồng mềm dịu ngọt môi em

Hát mãi nghe Hương cho hồng làn da kẻo đời chóng già

Ngày xưa em vẫn nằm trong nôi

Mẹ ru em câu hát dài buông lơi

Hát để yêu cha ấm lại tình mẹ

Hát nữa đi Hương

Câu nhạc thành nguồn gợi chuyện đau thương

Hát kể quê hương

Núi rừng đầy hoa bỗng thành chiến trường…”

Nhạc Trầm Tử Thiêng, ông đau đáu niềm đau của chiến tranh, thiết tha mật ngọt của tình yêu, có đôi khi nhạc của ông là những hóa giải cho chính mình và cho mọi người, canh cánh một tin vui giữa giờ tuyệt vọng (Ông có nhạc phẩm “Có tin vui giữa giờ tuyệt vọng”). Và trong tất cả các tác phẩm của ông, chỉ riêng “Đêm nhớ về Saigon” là ông viết riêng cho ông trong nỗi nhớ tột cùng khi phải xa Saigon:

“… Đêm nhớ về Saigon

Tiếng nhạc vàng gọi từng âm xưa

Ánh đèn vàng nhạt nhòa đêm mưa

Ai sầu trong quán úa

Bóng mẹ hiền mờ mờ bên song

Mắt người tình một trời mênh mông

Gọi bao nhiêu cho cùng…”

Sau cùng, tôi xin cám ơn nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, trong “Kinh khổ”, ông đã cho chúng ta một người mẹ thầm lặng, đích thực, không chân dung, không huy chương, không tô lục chuốt hồng:

“… Mẹ ngồi nguyện cầu hằng bao đêm

Lời kinh vọng ra thật êm đềm

Mẹ cầu cho con vượt qua ngày tròn

Mẹ cầu cho con

Tuổi trời xanh còn nguyên đừng biến mất

Người về một ngày một ngày một lưa thưa

Người đi càng đêm càng đông dần

Từng dài âu lo

Từng đêm đợi chờ

Mộng thật cam go

Miễn là mai niềm đau thành nụ cười…

Lời nguyện cầu này dành cho nhau

Từ khi loạn ly vào đêm đầu

Tình người tiêu hao

Niềm tin bội bạc…

Mộng chờ sau đêm

Ngày mai thật lạ

Thù hằn anh em

Bỗng nhìn nhau gọi nhau thật đậm đà

Xin cho me

Một giờ im kinh động

Người sẽ về

Dù rách rưới tả tơi…

Còn lại hôm nay

Những lời kinh tình yêu đầy nhiệm mầu…”

Tôi xin tụng “Kinh khổ” này gởi đến anh thay hoa và nhang, và biết ơn anh khi nhớ về những ngày chiến tranh gian khổ.

TRANHUUNGU

Nguồn : từ Facebook của tác giả, nhạc từ YouTube.