Thứ Tư, 6 tháng 5, 2020
Mạn đàm : THƠ ĐƯỜNG VẦN TRẮC - ĐỖ CHIÊU ĐỨC
Mạn đàm :
THƠ ĐƯỜNG VẦN TRẮC
Inline image
Thường nói đến gieo vần là người ta nghĩ ngay đến Vần Bằng. VẦN là những chữ những từ có âm điệu, âm sắc và âm vận giống nhau như SA, GIA, HOA trong bài thơ Thất Ngôn Tứ Tuyệt "BẠC TẦN HOÀI 泊秦淮" của chàng thi sĩ lạc phách phong lưu đa tình của buổi Tàn Đường Đỗ Mục 杜牧 :
煙籠寒水月籠沙， Yên lung hàn thuỷ nguyệt lung SA,
夜泊秦淮近酒家。 Dạ bạc Tần Hoài cận tửu GIA.
商女不知亡國恨， Thương nữ bất tri vong quốc hận,
隔江猶唱後庭花。 Cách giang do xướng Hậu Đình HOA.
Có mghĩa :
Inline image
Khói mờ nước lạnh cát trăng nhòa,
Đêm ghé Tần Hoài cạnh tửu gia.
Ca kỷ biết đâu hờn mất nước,
Cách sông còn hát Hậu Đình Hoa !
Đó là cách gieo vần của các bài Ngũ Ngôn và Thất Ngôn Tứ Tuyệt mà cụ Nguyễn Du đã nói trong Truyện Kiều khi chị em Thúy Kiều đi du xuân Đạp Thanh nhân tiết Thanh Minh, trước mả Đạm Tiên cô Kiều đã :
Rút trâm sẵn vắt mái đầu,
Vạch da cây vịnh BỐN CÂU BA VẦN.
Không "Bốn câu ba vần" thì "Bốn câu hai vần" nghe vẫn êm tai như thường. Như bài "Ức Đông Sơn" của Thi Tiên Lý Bạch sau đây :
不向東山久， Bất hướng Đông sơn cữu,
薔薇幾度花？ Tường vi kỷ độ HOA ?
白雲還自散， Bạch vân hoàn tự tán,
明月落誰家？ Minh nguyệt lạc thùy GIA ?
Có nghĩa :
Inline image
Đông Sơn lâu không đến,
Mấy độ tường vi PHAI?
Mây trắng còn tan biến,
Trăng vàng rụng nhà AI ?!
Lục bát :
Đông Sơn lâu qúa không QUA,
Tường Vi mấy độ hoa ĐÀ phôi PHAI.
Ngẩn ngơ mây trắng còn BAY,
Trăng vàng rụng xuống nhà AI đêm này ?!
Ta thấy, vần BẰNG êm tai là thế, du dương là thế, gợi cảm là thế !... Nhưng trong thi ca, thỉnh thoảng ta vẫn bắt gặp những bài thơ gieo vần TRẮC, đọc lên nghe "Trúc trắc" chói cái lổ tai, nhưng vẫn có cái âm điệu độc đáo riêng của nó. Ta hãy nghe thử âm điệu bài thơ "Giang Tuyết 江雪" của Liễu Tông Nguyên 柳宗元sau đây sẽ rõ :
千山鳥飛絕， Thiên sơn điểu phi TUYỆT,
萬徑人踪滅。 Vạn kính nhân tung DIỆT.
孤舟簑笠翁， Cô chu toa lập ông,
獨釣寒江雪。 Độc điếu hàn giang TUYẾT !
Có nghĩa :
Inline image
Ngàn núi chim bay MIẾT,
Muôn lối bóng người TUYỆT.
Thuyên côi một lão ông,
Buông cần trên sông TUYẾT !
Lục bát :
Chim bay về núi hết rồi,
Đường mòn muôn lối bóng người bặt tăm.
Thuyền côi áo lá ngư ông,
Buông cần một bóng trên sông tuyết mù !
Ba âm TUYỆT, DIỆT, TUYẾT khô khan cộc lốc lạnh lẽo như trời đông giá tuyết ! nêu bậc được cảnh trí độc đáo lạnh lùng vắng vẻ của trời đông tuyết giá trên sông, làm ta lại nhớ đến...
Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo...
của cụ Nguyễn Khuyến. Ai bảo thơ vần TRẮC không nên thơ, không gợi cảm đâu ? Thơ VẦN TRẮC hay theo kiểu VẦN TRẮC ! Nhưng, lại nhưng, luật thơ Đường, Luật chính quy lại không chấp nhận thơ Vần Trắc là thơ CHÍNH LUẬT, mà lại liệt vào hàng thơ Cổ Phong CỔ THỂ. Theo như tài liệu tham khảo trên mạng thì...
Cơ bản mà nói, cho đến trước mắt vẫn chưa có tài liệu văn bản nào quy định là "Thơ Đường luật không thể gieo vần TRẮC". Nhưng căn cứ vào tất cả tư liệu về Đường Thi trước mắt, thì rất hiếm có một bài thơ Đường Luật nào của đời Đường mang vần TRẮC cả, thường thì những câu thơ "Đúng Luật Bằng Trắc" xa cạ xen lẫn những câu "Thất Luật" trong cùng một bài thơ, nên có người xếp NÓ vào thơ Đường Luật, có người xếp NÓ vào thơ "Cổ Phong".
Sự phân biệt giữa thơ Đường Luật và thơ Cổ Phong không phải căn cứ ở chỗ gieo VẦN TRẮC hay VẦN BẰNG, cũng không phải xem SỐ CHỮ trong câu thơ, mà là căn cứ vào LUẬT BẰNG TRẮC TRONG TỪNG CÂU THƠ có đúng với "Cách Luật" hay không, nếu đúng thì là THƠ LUẬT, còn nếu không đúng thì là thơ CỔ PHONG.
Căn cứ theo tài liệu nghiên cứu của Vương Lực 王力, một học giả cận đại chuyên nghiên cứu về Luật Thi đời Đường thì :"Thơ Đường luật đời Đường, mặc dù có những tác phẩm gieo vần trắc, nhưng rất ít. Một ít tác phẩm thơ Ngũ ngôn tứ tuyệt và Ngũ ngôn luật thi, còn Thất ngôn tuyệt cú và Thất ngôn luật thì lại càng hiếm thấy. Đại bộ phận Ngũ ngôn tuyệt cú đều được xếp vào "Ngũ Ngôn Cổ Phong", nên thơ gieo "Vần Trắc" đều được liệt vào nhóm "Cổ Thể Thi". Theo học giả Vương Lực thì :
"Thơ Chính luật Đường Luật lấy VẦN BẰNG làm chính, còn VẦN TRẮC thì giống như thơ Cổ Phong. Ta phân biệt chúng bằng cách căn cứ vào LUẬT BẰNG TRẮC trong một câu thơ làm tiêu chuẩn". Theo như mẫu BẰNG TRẮC dưới đây :
* NGŨ NGÔN :
1.仄仄平平仄 T T B B T
2.仄仄仄平平 T T T B B
3.平平平仄仄 B B B T T
4.平平仄仄平 B B T T B
* THẤT NGÔN :
1. 平平仄仄平平仄 B B T T B B T
2. 平平仄仄仄平平 B B T T T B B
3. 仄仄平平平仄仄 T T B B B T T
4. 仄仄平平仄仄平 T T B B T T B
Cụ thể như bài "Tầm Ẩn Giả Bất Ngộ" (Tìm người ở ẩn không gặp) của nhà Thơ Giả Đảo 賈島的尋隐者不遇 đời Đường như sau :
松下问童子，Tùng hạ vấn đồng TỬ, 平仄仄平仄 BTTBT sai luật câu
言师采药去。Ngôn sư thái dược KHỨ. 平平仄仄仄 BBTTT sai luật câu
只在此山中，Chỉ tại thử sơn trung, 仄仄仄平平 TTTBB đúng luật câu
云深不知处。Vân thâm bất tri XỨ. 平平仄平仄 BBTBT sai luật câu
Có nghĩa :
Inline image
Dưới tùng hỏi đồng TỬ,
Sư hái thuốc đâu HỬ ?
Chỉ ở trong núi nầy,
Mây mù sao thấy CHỨ ?!
Lục bát :
Dưới rặng thông, hỏi tiểu đồng,
Rằng sư hái thuốc lòng vòng đâu đây.
Quẩn quanh trong ngọn núi nầy,
Mây mù khuất lắp bóng thầy thấy đâu !
Nếu kể theo Luật Thi thì bài thơ trên vừa "Thất Niêm" vừa "Thất Luật", nên phải được liệt vào nhóm các bài thơ "Cổ Phong". Sau đây là bài VỌNG NHẠC (Ngắm núi) của Thi Thánh Đỗ Phủ 又如杜甫的《望岳》：
岱宗夫如何？ Đại tông phù như hà ? 仄平平平平 TBBBB sai luật câu
齐鲁青未了。 Tề Lỗ thanh vị liễu. 平仄平仄仄 BTBTT sai luật câu
造化钟神秀， Tạo hóa chung thần tú, 仄仄平平仄 TTBBT đúng luật câu
阴阳割昏晓。 Âm dương các hôn hiểu. 平平仄平仄 BBTBT sai luật câu
荡胸生层云， Đảng hung sanh tằng vân, 仄平平平平 TBBBB sai luật câu
决眦入归鸟。 Quyết tí nhập quy điểu. 仄仄仄平仄 TTTBT sai luật câu
会当凌绝顶， Hội đương lăng tuyệt đĩnh, 仄平平仄仄 TBBTT sai luật câu
一览众山小。 Nhất lãm chúng sơn tiểu. 仄仄仄平仄 TTTBT sai luật câu
Có nghĩa :
Inline image
Thái Sơn đẹp ra sao ?
Tề Lỗ xanh khôn nói.
Tạo hóa kết xinh tươi,
Âm dương chia sáng tối.
Lòng tợ mây trắng trôi,
Chim như bay lạc lối.
Quyết lên tận đĩnh cao,
Dưới thấp muôn ngàn núi !
Lục bát :
Thái Sơn đẹp biết dường bao !
Xanh tươi Tề Lỗ ngạt ngào cỏ hoa.
Khéo thay con tạo nguy nga,
Âm dương sáng tối nam qua bắc về.
Chập chùng mây trắng tư bề,
Chim bay mõi cánh đi về phương nao.
Cố lên tận đĩnh non cao,
Cúi trông ngàn núi khác nào dưới chân
Ông Thánh làm thơ, mặc dù đối rất chỉnh, nhưng nếu kể là Luật Thi thì vẫn "Thất Niên Thất Luật" như thường, nên bài thơ trên phải được kể là thơ "Cổ Phong" chứ không phải "Ngũ Ngôn Luật Thi".
Lại như bài kệ VÔ MÔN QUAN của Tuệ Khai Thiền Sư đời Tống 宋．慧開禪師《無門關》như sau ：
春有百花秋有月， Xuân hữu bách hoa thu hữu nguyệt, BTTBBTT Sai luật
夏有涼風冬有雪； Hạ hữu lương phong đông hữu tuyết. TTBBBTT Đúng luật
若無閒事掛心頭， Nhược vô nhàn sự quải tâm đầu, TBBTTBB Sai luật
便是人間好時節。 Tiện thị nhân gian hảo thời tiết. TTBBTBT Sai luật
Có nghĩa :
Xuân có trăm hoa thu có nguyệt,
Hạ thì gió mát đông thì tuyết.
Nếu không vướng mắc truyện trong lòng,
Nhân gian bốn mùa nào cũng tuyệt !
Lục bát :
Xuân hoa thu nguyệt lẽ thường,
Hạ thì gió mát đông thường tuyết rơi.
Nếu lòng thanh thản thảnh thơi,
Bốn mùa thời tiết tuyệt vời kể chi !
Ba câu trên còn giữ được "Nhị tứ lục phân minh", câu bốn thì bỏ luôn " Nhị tứ lục" và bài kệ cũng Thất cả Niêm. nên chỉ kể là Cổ Phong chứ không kể là "Thất Ngôn Tứ Tuyệt".
Lại như bài Thất ngôn bát cú "Ý TỰ" của Hàn Ốc 韩偓的《意绪》đời Đường ：
绝代佳人何寂寞，Tuyệt đại giai nhân hà tịch mạc, 仄仄平平平仄仄 Đ.luật
梨花未发梅花落。Lê hoa vị phát mai hoa lạc. 平平仄仄平平仄 S.luật
东风吹雨入西园，Đông phong xuy vũ nhập tây viên, 平平平仄仄平平 S.luật
银线千条度虚阁。Ngân tuyến thiên điều độ hư các. 平仄平平仄平仄 S.luật
脸粉难匀蜀酒浓，Kiểm phấn nan quân Thục tửu nùng, 仄仄平平仄仄平 Đ.luật
口脂易印吴绫薄。Khẩu chi dị ấn Ngô lăng bạc. 仄平仄仄平平仄 S.luật
娇娆意态不胜羞，Kiều nhiêu ý thái bất thắng tu, 平平仄仄仄平平 Đ.luật
愿倚郎肩永相着。Nguyện ỷ lang kiên vĩnh tương trác. 仄仄平平仄平仄 S.luật
Có nghĩa :
Inline image
Người đẹp tuyệt trần sao vắng lặng,
Hoa lê chưa quét hoa mai rụng.
Gió đông mưa thổi góc vườn tây,
Kim chỉ thêm buồn lầu gác vắng.
Hương phấn khôn che rượu Thục nồng,
Son môi dễ để lụa Ngô ấn.
Yêu kiều diễm lệ thẹn thùng nên...
Tựa lấy vai chàng qua kiếp sống !
Lục bát :
Tuyệt trần người đẹp buồn sao,
Hoa lê chưa quét đã sầu hoa mai.
Gió đông mưa ướt vườn tây,
Ngàn kim mũi chỉ riêng đây lạnh lùng.
Phấn son rượu Thục vẫn nồng,
Son môi để dấu ấn hồng lụa Ngô.
Yêu kiều diễm lệ dường thơ...
Vai chàng tựa đến bạc phơ mái đầu !
Bài thơ có Vần Trắc trên đây, Niêm rất chỉnh, Đối rất chỉnh, Luật thì có câu Sai câu Đúng, nhưng vẫn không kể là Luật Thi được.
Bài thơ Thất Ngôn Tứ Tuyệt độc nhất vô nhị trong Đường Thi (theo tài liệu nói, chớ không phải tôi nói). Thường thì Ngũ Ngôn Tứ Tuyệt gieo vần Trắc thì nhiều, chớ Thất Ngôn thì duy nhất chỉ có bài nầy mà thôi. Đó là bài "Lạc Kiều Vãn Vọng 洛橋晚望" của Mạnh Giao 孟郊 đời Đường :
天津橋下冰初結， Thiên Tân kiều hạ băng sơ kết, BBBTBBT Sai luật
洛陽陌上人行絕。 Lạc Dương lộ thượng nhân hành tuyệt. TBTTBBT Sai luật
榆柳蕭疏樓閣閒， Du liễu tiêu sơ lâu các nhàn, BTBBBTB Sai luật
月明直見嵩山雪。 Nguyệt minh trực kiến Tung Sơn tuyết. TBTTBBT Sai luật
Bốn câu trên, nghiêm chỉnh mà nói thì đều phạm LUẬT BẰNG TRẮC, nhưng đều giữ được "Nhị Tứ Lục phân minh" của một bài Tuyệt Cú, đáng là một bài thơ hay.
* Nghĩa Bài Thơ :
- Dưới dốc cầu Thiên Tân vừa mới kết băng, thì...
- Trên đường phố Lạc Dương đã tuyệt bóng người đi rồi.
- Các nhánh liễu lơ thơ tiêu điều đứng nhàn hạ trước lầu,
- Vầng trăng sáng cho ta nhìn thấy rõ ràng tuyết phủ trên ngọn núi Tung Sơn.
* Diễn Nôm :
Inline image
Dưới dốc Thiên Tân băng mới kết,
Lạc Dương đường phố người đi hết.
Xác xơ tơ liễu rủ bên lầu,
Trăng chiếu Tung Sơn đầy núi tuyết !
Lục bát :
Thiên Tân cầu mới đóng băng,
Lạc Dương đường phố đã không một người.
Trước lầu tơ liễu tơi bời,
Trăng soi tỏ rõ tuyết ngời Tung Sơn.
Từ các ví dụ trên đưa ta đến kết luận là :
Thơ TRẮC VẬN (Vần Trắc) thuộc phạm trù của thơ CỔ PHONG, nên "Không thể kể là thơ Đường Luật " Chính Luật được. Nhưng thơ Vần Trắc cũng có nét độc đáo riêng, NÓ có thể nới lỏng hơn về Cách Luật trong từng câu, Niêm Luật và yêu cầu về Đối Xứng cũng dễ dàng hơn, dễ diễn tình diễn ý hơn mà âm điệu cũng hấp dẫn và lạ tai hơn, không đơn điệu gò bó như Luật Thi, nên thỉnh thoảng ta cũng hay bắt gặp một vài bài thơ độc đáo của các tác giả nổi danh tìm đến với không gian mới thông thoáng hơn nầy, như bài Sanh Tra Tử - NGUYÊN TỊCH (đêm Nguyên Tiêu) của Âu Dương Tu đời Tống 欧阳修的《生查子·元夕》sau đây :
去年元夜时， Khứ niên nguyên dạ thì,
花市灯如昼。 Hoa thị đăng như trú.
月上柳梢头， Nguyệt thượng liễu sao đầu,
人约黄昏后。 Nhân ước hoàng hôn hậu.
今年元夜时， Kim niên nguyên dạ thì,
月与灯依旧。 Nguyệt dữ đăng y cựu,
不见去年人， Bất kiến khứ niên nhân,
泪湿春衫袖。 Lệ thấp xuân sam tụ.
Hai câu thơ nổi tiếng là bất hủ đi vào văn học dân gian, hòa vào cuộc sống và đầu môi chót lưỡi của mọi người là :
月上柳梢头 Nguyệt thượng liễu sao đầu,
人约黄昏后 Nhân ước hoàng hôn hậu.
Có nghĩa :
Inline image
Trăng lên ngọn liễu rạng ngời,
Người cùng ước hẹn sau trời hoàng hôn.
Nhưng....
Trước mắt, các bạn thơ, các người thơ trong Vườn Thơ Thẩn hay các thi nhân, thi sĩ làm thơ Đường Luật gieo vần Trắc, nhưng vẫn giữ đúng NIÊM, LUẬT, VẬN một cách nghiêm chỉnh. Theo tôi thì đó cũng là một diễn biến theo thời đại của Luật Thơ, nên ta vẫn có thể gọi đó là TRẮC VẬN LUẬT THI 仄韻律詩 là : "Thơ Đường Luật được gieo vần Trắc" cho hợp với trào lưu tiến hóa, chớ nếu gọi bằng thơ CỔ PHONG hay CỔ THỂ thì nghe có vẽ CỨNG NGẮT không linh động thông thoáng chút nào cả ! Những từ chuyên môn như "Cổ Phong, Cổ Thể" chỉ để nghiên cứu và chỉ nên gọi ở trên lớp khi đang giảng cho các học viên mà thôi !
Sau đây là hai bài thơ xướng họa của Vườn Thơ Thẩn được gieo VẦN TRẮC và Niêm Luật đều rất chỉnh đúng với Luật Thơ Đường Luật chính thể :
Chúc Mừng Sinh Nhật
Nguyễn Đắc Thắng
Sinh Nhật hôm nay mừng sáu sáu
Dù đang yếu bước chân kỳ lão
Cảm hoài tâm sự nặng lòng thơ
Cố gắng gìn thân an bộ não
Bằng hữu nơi nơi gởi chúc mừng
Thâm tình đặc biệt mời đi dạo
Ngẫm mình thấy bạn thoáng nao nao
Mong mỏi yên bình sau gió bão.
Cao Linh Tử .
Cao Lãnh, 4/4/2018
Inline image
Nguyễn Đắc Thắng 66
Họa Vận :
MỪNG SINH NHẬT 66
Mừng đệ năm nay đạt sáu sáu,
Vượt vòng Hoa Giáp năm năm lão.
Lạc quan dưỡng bệnh chớ âu sầu,
Vui sống yêu đời đừng áo não !
Tình bạn chan hòa khắp mọi nơi,
Vườn thơ bát ngát chung cùng dạo.
Bền lòng vững chí chớ oán vưu,
Trời sẽ xanh hơn sau lốc bão !
Đỗ Chiêu Đức
Mậu Tuất 2018
Sau đây là các bài thơ xướng họa của Vườn Thơ Thẩn nhân MÙNG 1 TẾT Âm Lịch, Canh Tý 2020.
KHAI BÚT CANH TÝ
(Thơ Vận Trắc)
Inline image
Đôi vần khai bút xuân Canh Tý
Ước viết sao tròn câu ý nhị
Cầu sẽ trăm ngày vẹn thỏa tâm
Mong rằng vạn sự xuôi như ý
Mừng mừng bá tánh ngập tài danh
Chúc chúc muôn nhà tràn phước hỉ
Quốc thái dân an, cảnh thịnh cường
Người người no thỏa tiền căng …ví.
CAO BỒI GIÀ
25-01-2020
HỌA VẬN :
HỌP MẶT ĐẦU NĂM
Họp mặt bạn bè vui Tết Tý
Bên cành mai thắm vừa bung nhị
Hàn huyên câu chuyện mãi thân tình
Chúc tụng cuộc đời luôn toại ý
Chén rượu tương phùng say ngất ngây
Vần thơ xướng họa tràn hoan hỉ
Tuổi già thanh thản sống an vui
Lọ phải sang giàu tiền chật ví.
Sông Thu
(Mùng Một Tết Canh Tý 2020)
Inline image
CHÚC MỪNG NĂM TÝ
Năm chuột địa chi gọi chú Tý,
Tết về trăm thứ hoa đương nhị.
Muôn điều may mắn thảy toại lòng,
Vạn sự hanh thông đều xứng ý.
Già trẻ tương thông cộng lạc an,
Gái trai hòa hợp cùng hoan hỉ.
Xóm làng khởi sắc hết lo toan,
Rủng rỉnh bàng dân tiền chật ví !
Đỗ Chiêu Đức
Xin được kết thúc bài viết về THƠ ĐƯỜNG VẦN TRẮC ở nơi đây. Hẹn bài viết tới !
杜紹德
ĐỖ CHIÊU ĐỨC
Thứ Ba, 5 tháng 5, 2020
3. TẠP LỤC THI - THƠ CHU VƯƠNG MIỆN
3. TẠP LỤC THI
CVM
-
Cụ
Nguyễn Bính khóc cụ Nguyễn Du
thăng ở ngoai khóc thằng trong tù
cũng toàn cái nghiệp thơ văn cả
buồn 3 mùa + cộng cả mùa thu
hậu duệ của cụ Tản Đà là ai ?
hậu duệ của cụ Hàn Mặc Tử là ai?
kẻ nơi đầu đường kẻ xó chợ
ù ơ nghe tiếng hát u hoài
sống thì cũng không ra là sống
mà chết thì cũng chưa chết ngay ?
hỏi làm gì ? ăn mày
-
em về quê lấy chồng
anh tu thành chánh quả
chuyện cũ kể là không
ồ con khỉ đành vòng
rồi con khỉ gánh nước
chuyện mãi võ Sơn Đông
cũng toàn là xiệc ?
con nít thì khóc
người già thì cười
vừa thở vừa iêu
tưổi 20
CHU VƯƠNG MIỆN
Thứ Bảy, 2 tháng 5, 2020
.TẠP LỤC THI - THƠ CHU VƯƠNG MIỆN
1.TẠP LỤC THI-thế sự như diệp đahắc như cẩu khẩutrên bảodươi không nghe ?nhậu uất cần câucho chó ăn chè-trảm phụ thế sự2 tai chưa điếcnhưnglàm không đượchuề-con cò con traicon cò vừa đi vừa baycon trai chỉ nằm yên 1 chỗthật quá khổđược bạc thất tìnhđược tình thua bạchuề vốnlàm thinhchỉ là chimchỉ là bướmchỉ là thế thôi ?mà khốn khổ khốn nạn1 kiếp người-Tôn Ngộ Không1 tay thiết bảng1 tay kính chiếu yêunam chinh bắc thảomệt bở hơi taichuyện dài dàiTrư Bát Giớichỉ ăn uống ngủchuyện thiên hạchuyện ruồi bungoài tai ?-còn sống còn thởcòn thở còn làm thơlàm cho chính mìnhcho tỉnh không mơkhông cần cho mai sau ?dòng sông dòng đờiy như nước qua cầu ?2.THƠ TẬP LỤCChu Vương Miện-hết ?anh nghĩ gì ?khi đám bụi bay quachợt nhớ ra rằng em vốn m.hanh tới trễcòn em đứng đóem sống nhăn răngmà ngỡ là con ma ?-tóc trắng rồi tóc xanhsòng đời trôi bất tậntròn thêm nơi định mệnhy chim hót trên cànhmới ngày vừa nhú sángthoáng đó đã tàn canhthời gian qua chớp nhángmờ mờ rồi chạng vạngquá giờ trống canh 3chưa chợp mắt đã gàgáy làm xàm ba tiếngsống mãi đời bận rộnta vẫn chả là tangồi lẩm cà lảm cẩmtình gần lại tình xa ?-con chó tho chủ tới mãn đờianh theo em 1 lúc rồi thôicon chó còn có tình chủ tớmình lỡ lơ nhau ? lỡ mất rời ?-em nơi đó còn ta nơi đây ?2 nơi toàn rặt lá phong đầylớp vàng lớp đỏ phơi trên cỏmà chỉ 1 loài bông cỏ mayta ở đây còn em ở đósầu đâu ? bốc mãi tại Giang Tâytràng giang 1 giải chia lắm ngảmà nước Tiêu Tương cạn thế này ?CHU VƯƠNG MIỆN
SÁNG MỒNG 1 TẾT CHƠI BÃI SÔNG HỒNG - NGUYỄN KHÔI
Khôi Nguyễn
15:11, Th 5, 30 thg 4 (22 giờ trước)
tới BAOTHANG_XUANXUYEN, Giống, tôi, Phu, Tran, Vy, da, ly
---------- Thư đã chuyển tiếp ---------
Từ: Khôi Nguyễn <khoidinhbang@gmail.com>
Ngày: Th 6, 1 thg 5, 2020 lúc 05:08
Chủ đề: Thân gửi : em Đăng Khôi ,
Tới: Khoi <2artickles@gmail.com>
CC: Các_cụ_đồ_cổ <old_foggies@googlegroups.com>
Thời nào mà chả có người nghèo, người vô gia cư... nhiệm vụ của Nhà văn, nhà thơ là phản ánh hiện thực
( trừ bọn bồi bút), NK xin chép tặng bài thơ :
SÁNG MỒNG 1 TẾT CHƠI BÃI SÔNG HỒNG
——
Vượt đê ra với bãi sông
Mới hay lồng lộng trời không có trời
-
Tết, qua đê ra bãi sông Hồng
Cho hồn hít thở với mênh mông
Thơ như chồi biếc rờn xanh lá
Nghe từng con chữ nhảy tâng tâng...
Ừ nhỉ, ngoài sông dân tá túc
Túp lều, thuyền nát tựa bờ lau
Phong phanh áo vải “ không hộ khẩu”
Mà tình líu ríu níu thương nhau.
Đời chẳng giầu sang hạnh phúc đầy
Bánh chưng đôi chiếc, cút rượu say
Ai hay đời chẳng là gì nhỉ
Sướng được đêm nằm gối đầu tay.
Bỗng cảm thương ai nơi đất khách
Nhà lầu “ trợ cấp” sống cô đơn
“ Tự do cô độc “ tha hồ “viết”
Trào lên trang Web nỗi tủi hờn ?
Bứt khỏi phố phường ra chơi bãi
Đôi giờ thanh thản thả hồn thơ
Ôi , dân vạn đại, dân là mãi
Phú quý vênh vang bóng Nguyệt mờ
.NGUYỄN KHÔI
1 Tết Tân Mão- .
Vào Th 6, 1 thg 5, 2020 lúc 00:29 Khoi <2artickles@gmail.com> đã viết:
---------- Forwarded message ---------
From: Chung Phan
Date: Thu, Apr 30, 2020 at 2:31 AM
Subject: Truyện ngắn Thạch-Lam (Tự-Lực Văn-Đoàn).
To:
Truyện ngắn
Thạch-Lam (Tự-Lực Văn-Đoàn)
MỘT CƠN GIẬN
Cảm-động !
Cám-ơn anh Hy-Nguyen
Kính Chuyển Quý Thầy, Quý Huynh-Đệ
pvc
-----------------------------------------------------------------------------------
From: Hy Nguyen
Sent: Wednesday, April 29, 2020, 11:17:07 PM GMT+7
Subject: Fwd: [PSXH] Fw: Một cơn giận.
Một cơn giận
Truyện ngắn Thạch Lam
Một buổi tối mùa đông, chúng tôi ngồi trước lò sưởi, trong một căn buồng ấm áp. Tự nhiên trong câu chuyện, một người nói đến những cơn giận tự nhiên đến tràn ngập cả tâm hồn ta và có khi gây nên nhiều cái kết quả không hay. Rồi mỗi người đều bày tỏ ý kiến riêng của mình.
Anh Thanh, từ nãy đến giờ vẫn lặng yên có vẻ trầm ngâm, cất tiếng nói:
- Sự giận dữ có thể sai khiến ta làm những việc nhỏ nhen không ai ngờ. Tôi biết hơn ai hết, vì chính tôi đã trải qua sự đó. Tôi sẽ kể các anh nghe một câu chuyện mà cái kỷ niệm còn in sâu trong trí nhớ tôi.
Cũng một buổi chiều mùa đông như hôm nay, tôi ở tòa báo ra về, trong lòng chán nản và buồn bực. Có những ngày mà tự nhiên không hiểu tại sao, ta thấy khó chịu, và hay gắt gỏng, không muốn làm việc gì. Tôi đang ở vào một ngày như thế mà chiều trời hôm ấy lại ảm đạm và rét mướt càng khiến cho cảm giác đó rõ rệt hơn.
Tôi đi vài bước trên con đường phố vắng người. Một cái xe tay dằng xa đi lại, anh phu xe co ro vì rét, hai tay giấu dưới manh áo tơi tàn. Theo lệ như mọi khi, tôi mặc cả:
- Xe đi không? Bốn xu về gần nhà bò Yên Phụ.
- Thầy cho sáu xu.
- Không, bốn xu là đúng giá rồi.
Tôi vừa nói vừa bước đi. Người phu xe đã có tuổi, cứ kéo cái xe theo sau tôi mà lẩm bẩm: "Bốn đồng xu từ đây về nhà bò". Cái tiếng nhà bò anh ta nhắc đi nhắc lại làm cho tôi khó chịu. Tôi biết đó là một cách của các phu xe cứ đi theo sau khách để làm cho người ta bực tức, tôi lại càng ghét và quay lại gắt:
- Có đi hay không thì thôi! Đừng có theo sau người ta mà lải nhải.
Thấy tôi gắt, người phu xe đứng lại, không dám theo nữa. Nhưng để tôi đi một quãng xa, anh ta ới gọi:
- Lại đây đi mà.
Rồi anh ta hạ càng xe xuống, cứ đứng yên chỗ ấy đợi chứ không kéo lại phía tôi. Cái cử chỉ ấy làm tôi sinh ghét thêm, đã toan không đi, nhưng lúc ấy không có cái xe nào khác. Tôi giận dữ bước mạnh lên xe, vừa mắng:
- Anh thật là lắm chuyện, không đi ngay lại còn vẽ.
Anh xe cãi lại:
- Từ đây về đấy thầy cho được bốn đồng xu thật rẻ quá!
- Thì ai bảo anh đi? Không có tôi đã gọi xe khác.
Người phu xe khẽ thở dài, yên lặng nhấc xe lên. Lúc bấy giờ tôi mới ngả mình ra phía sau, nhưng thấy cái đệm cứng như gỗ đập vào lưng, tôi cúi xuống bên nhìn cái tay xe.
Tôi đoán không sai, chính là một cái xe hiệu "con lợn" cái tên hiệu cũng xứng đáng một hạng xe tàng ở ngoại ô mà tôi vẫn phải đi. Anh xe này đã vào đây kéo trộm, vì xe ngoại ô không được phép vào thành phố đón khách, nếu không tuân lệnh thì bị phạt từ ba đến bốn đồng bạc. Sự tồi tàn của cái xe làm tôi càng ghét anh xe nữa.
- Xe khổ thế này mà anh lại còn đòi cao giá.
- Xe thế mà thầy chê thì còn thế nào nữa!
Anh xe bướng bỉnh cũng không chịu kém. Tôi nói câu gì là anh ta đối lại liền. Sau cùng, giận quá, tôi dẫm mạnh chân xuống sàn xe, gắt:
- Thôi, câm họng đi, đừng lải nhải nữa.
Sự giận dữ làm cho tôi quên rằng anh xe cũng chỉ có trả lời những câu mắng của tôi mà thôi, và chính tại tôi gắt với anh ta nhiều quá. Nhưng lúc bấy giờ tôi chỉ thấy tức người xe ấy đến cực điểm, vì hắn dám cãi lại tôi mà không sợ.
Xe đi khỏi nhà máy nước thì gặp một người đội xếp tây đi xe đạp lại, theo sau một người đội xếp ta. Tôi nhận thấy anh xe kéo tôi có ý luống cuống và sợ hãi. Có lẽ vì thế mà người cảnh sát để ý, đi giáp vào cái xe kéo để xem dấu hiệu.
- Ê! Đứng lại!
Người kéo xe dừng chân... Anh ta quay lại tôi hớt hải van xin:
- Lạy thầy... thầy nói giúp con... thầy làm ơn...
Dưới ánh đèn tôi thấy mặt anh xe tái mét. Những vết răn in sâu xuống trên mặt già nua hốc hác, chân tay người khốn nạn ấy run bật lên và tôi thấy cái rung động chuyển cả vào chiếc thân xe.
Người cảnh sát tây đến, nói bằng tiếng ta hơi sõi:
- Mày chết nhé! Mày sẽ bị phạt!
Người phu xe ấp úng nói thì ông ta khoát tay bảo im, rồi quay lại tôi hỏi, lần này bằng tiếng Pháp.
- Người này kéo ông từ trong phố ra hay ông đi khứ hồi?
Tôi liếc mắt nhìn anh kéo xe. Trong bóng tối của vành nón qua ngang mặt, tôi thấy hai mắt anh ta long lanh nhìn tôi, như khẩn cầu van xin yên lặng. Tôi biết lời nói của tôi sẽ làm anh ta bị bắt hay không. Những khi nói chuyện với các phu xe khác, tôi được biết rằng nếu người khách nói là đi khứ hồi từ ngoại ô, thì người xe không việc gì. Nhưng lúc ấy, lời van xin của anh xe kia không làm cho tôi động lòng, mà lại làm cho tôi ghét anh thêm. Tôi trả lời người đội xếp:
- Tôi đi từ phố hàng Bún.
- Vậy phiền ông xuống xe.
Rồi anh ta nhìn anh phu xe, cười một cách tinh quái:
- Allez! Đi về bót!
Khi anh phu xe run sợ và hai người cảnh sát đã khuất đầu phố, tôi mới quay đi thong thả trên bờ hè. Cơn giận của tôi đã hết rồi. Sự hối hận dần thấm thía vào lòng tôi, tôi thấy một cái chán nản bực tức rung động trong người.
Tôi rung mình nghĩ đến số phận của anh xe khốn nạn. Ba đồng bạc phạt! Anh ta phải vay cai xe để nộp phạt; nhưng ba đồng bạc nợ ấy, bao giờ anh ta trả xong, sau những ngày nhịn đói, bị cai xe hành hạ, đánh đập vì thù hằn?
Tôi càng nghĩ đến bao nhiêu lại càng khinh bỉ tôi bấy nhiêu. Qua ô Yên Phụ, nhìn thấy những thợ thuyền tấp nập làm việc dưới ánh đèn trong những căn nhà lá lụp xụp, tôi rảo bước đi mau, hình như trông thấy tôi họ sẽ biết cái hành vi khốn nạn và nhỏ nhen đáng bỉ của tôi ban nãy.
Những ngày hôm sau thực là những ngày khổ cho tôi. Lòng hối hận không để tôi yên. Hình như có một cái gì nặng nề đè nén trên ngực làm cho tôi khó thở, và lúc nào hình ảnh anh phu xe cũng hiển hiện ra trước mắt.
Tôi nhất đinh đem tiền đến cho người xe kia để chuộc tội lỗi của mình. Đến phố hàng Bột hỏi dò những người chung quanh xưởng xe, tôi biết được anh xe bị phạt đêm hôm ấy là tên Dư, và ở trong một dãy nhà quá ngã tư Khâm Thiên.
Lần ấy là lần đầu tôi bước vào một chỗ nghèo nàn, khổ sở như thế. Các anh thử tưởng tượng một dãy nhà lụp xụp và thấp lè tè, xiêu vẹo trên bờ một cái đầm mà nước đen và hôi hám tràn cả vào đến thềm nhà. Trong cái hang tối tăm bẩn thỉu ấy, sống một đời khốn nạn những người gầy gò, rách rưới như những người trong một cơn mê.
Người phu xe Dư ở trong ấy. Một bà cụ già gầy giơ xương ngồi cắn chấy ở vệ hè chỉ cho tôi một cái cửa thấp bé ở đầu nhà. Tôi cúi mình bước vào, chỉ thấy tối như bưng lấy mắt và thấy hơi ẩm lạnh thấm vào tận trong mình. Có tiếng người đàn bà khẽ hỏi:
- Bẩm thầy muốn gì?
Khi mắt mắt đã quen tối, tôi nhận thấy người đàn bà vừa hỏi, một bà già ở mép một chiếc giường tre mục nát kê ở sát tường. Sau lưng bà này, một người đàn bà nữa ngồi ôm trong lòng một vật gì hơi động đậy. Cả hai cùng ngước mắt lên nhìn tôi một cách ngạc nhiên và đầu họ chạm vào mái nhà thấp, đầy những mảng giẻ rách nát vắt trên xà.
- Bác Dư có nhà không ?
- Bẩm, chú nó đi về quê vắng từ hôm nọ.
Một vẻ sợ hãi thoáng qua trên mặt đủ tỏ cho tôi biết họ không nói thật, tôi giảng giải:
- Không, cụ cứ nói thật cho tôi biết. Tôi đến để giúp bác ta chứ không có ý gì khác.
Bà cụ nhìn tôi nghĩ ngợi một lát rồi nói:
- Thế thầy đã biết việc chú nó bị bắt xe hôm nọ?
Tôi gật đầu ra hiệu cho bà cụ cứ nói:
- Hôm ấy cai nó phải đem tiền lên nộp phạt để chuộc xe về. Chú nó đã xin khất với cai để rồi trả dần số tiền đó. Nhưng nó nhất định không nghe, bắt phải trả một nửa ngay. Khốn nạn, thì lấy đâu ra mà trả. Thế là bị nó lột quần áo đánh một trận thừa sống thiếu chết thầy ạ. Khi về đây lê đi không đuợc nữa. Thế mà nó còn bắt mai phải trả ngay.
Người đàn bà ngồi trong cất tiếng ốm yếu nói theo:
- Nó còn bảo hễ không trả nó sẽ bắt lấy thẻ.
- Thế bây giờ bác ta đâu?
Bà cụ trả lời:
- Đi ngay từ hôm ấy, mà không biết đi đâu. Đã ba hôm nay chúng tôi dò mà không thấy. Chắc là sợ cai không dám về nữa, dù có về mà không có tiền cũng chết với nó. Thật cũng là cái vạ, nghe đâu chú nó nói hôm ấy tại người khách đi xe không biết nói với người đội xếp thế nào mới bị bắt, chứ không cũng chẳng việc gì.
Tôi yên lặng, trong lòng náo nức
Bà cụ chép miệng, chỉ người đàn bà ngồi sau:
- Tội cho vợ con chú đây, ốm đã mấy ngày hôm nay không có thuốc. Đứa cháu không biết có qua khỏi được không?
Tôi đứng lại gần xem. Trên cánh tay người mẹ, chỉ còn là một dúm thịt con đã nhăn nheo: đứa bé há hốc miệng thở ra, măt xám nhợt. Người mẹ thỉnh thỏang lấy cái lông gà dúng vào chén mật ong để bên cạnh, phết lên lưỡi của đứa bé.
- Cháu nó sài đã hơn một tháng nay. Hôm nọ đã đỡ. Mấy hôm nay vì không có tiền mua thuốc lại tăng. Ông lang bảo cháu khó qua khỏi được.
Người mẹ nói xong nấc lên một tiếng rồi nức nở khóc. Bà cụ già lê nhích lại gần, cúi xuống khe khẽ kéo lại những cái tã rách như xơ mướp.
Cái cảnh đau thương ấy làm tôi rơm rướm nước mắt. Một cảm giác nghẹn ngào đưa lên chẹn lấy cổ. Tôi lấy tờ giấy bạc năm đồng đưa cho người mẹ, rồi vội vàng bươc ra cửa, để mặc hai người nhìn theo ngờ vực.
Qua ngưỡng cửa, tôi va phải một người đàn ông ốm yếu tay cắp một cái áo quan con bằng gỗ mới. Đến bên đường, tôi nghe thấy trong căn nhà lụp xụp đưa ra tiếng khóc của hai người đàn bà.
Đứa bé con đã chết.
Anh Thanh lặng yên một lát như nghĩ ngợi, rồi nói tiếp:
- Cái kỷ niệm buồn rầu ấy cứ theo đuổi tôi mãi mãi đến bây giờ, rõ rệt như các việc mới xảy ra hôm qua. Sự đó nhắc cho tôi nhớ rằng người ta có thể tàn ác một cách dễ dàng. Và mỗi lần tôi nghĩ đến anh phu xe ngoại ô kia, lại thấy đau đớn trong lòng, như có một vết thương chưa khỏi.
THẠCH LAM
Thứ Sáu, 1 tháng 5, 2020
PHẢI CHI EM LÀ MỘNG - THƠ HUỲNH LIỄU NGẠN , NHẠC TRẦN QUANG LỘC
PHẢI CHI EM LÀ MỘNG
THƠ HUỲNH LIỄU NGẠN
NHẠC & TRÌNH BÀY TRẦN QUANG LỘC
Thứ Tư, 29 tháng 4, 2020
RA ĐI ,TÌM VỀ - THƠ NGUYÊN LẠC
. RA ĐI, TÌM VỀ
.
Tang thương một thuở ba đào
Trùng dương cuồng nộ xác nào vùi sâu!
(Nguyên Lạc)
.
1. RA ĐI:
.
Đêm nay chợt nhớ con kính
Hai bờ dừa nước dòng tình xuôi êm
Hậu Thạnh đồng lúa êm đềm
Anh ra Đại Ngãi tìm em má hồng
Trường xưa còn nhớ hay không?
Phượng hồng. mắt biếc. tình nồng duyên quê
.
Tháng Tư dâu bể não nề!
Anh đi "cải tạo" em về quê xưa
Lưng còng. sáng nắng chiều mưa
Trên dòng kinh cũ sớm khuya tảo tần
.
Nuôi con ngấn lệ đợi chồng
Đợi bao năm nữa? Tù không có ngày!
Thôi anh. tha lỗi phận này!
Tội trời xin chịu bỏ người em đi!
.
Trời bày cay nghiệt lắm chi?
.
.
2. TÌM VỀ:
.
Dã nhân trại thẳm rừng xanh
Về tìm. hụt hẫng. hư không một trời!
Vợ con mất dấu lâu rồi
Chỉ dòng kinh cũ hoa trôi tím màu!
.
Tìm người. thôi biết tìm đâu?
Gây chi bao cảnh đớn đau khốn cùng?
Biển dâu mất dấu tình chung
Sinh ly!
Tử biệt!
Trùng phùng kiếp nao?!
.
Tháng tư!
Lại Tháng Tư nào!
Vết thương thời cũ...
Làm sao hở người?!
.
NGUYÊN LẠC
Thứ Ba, 28 tháng 4, 2020
MỘT THỜI EM TÔI - THƠ NGUYÊN LẠC
Steven Nguyen
07:28 (3 giờ trước)
tới tôi
Gởi NM thêm 1 bài thơ, tùy nghi sử dụng. Chúc sức khỏe NL 4/27/2020
.....................................
CHUYỆN THÁNG TƯ QUÊ TÔI
.
(Gởi Trần Phù Thế - Hậu Thạnh, Đại Ngãi, Hậu Giang)
.
"Ai muốn chép công ta chép oán,
Công riêng ai đó oán ta chung" (Vô danh thị)
.
.
MỘT THỜI EM TÔI
.
"Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi
Buôn bán không lời, chèo chống mỏi mê" (ca dao)
*
Nhánh lục bình trổ chùm bông tím biếc
Vướng bãi bùn khóc dòng xiết trôi xa!
Con thòi lòi trố mắt nhìn thương tiếc
Bỗng giật mình trái bần rụng chiều tà
*
Người về đâu lệ lưng tròng rưng rức
Bỏ lại sau bờ bến khói sương và...
Xuôi về đâu chiều bóng ngả bờ xa?
Buồn con nước bìm bịp kêu đôi tiếng!
.
Người năm cũ đâu còn áo lụa!
Trên dòng kinh bờ lở bờ bồi
Đôi mái chèo cùng đứa con côi
Vạt tóc khét lưng còng đời cô phụ!
.
Người năm cũ đâu còn cười nụ
Bên dòng đời khóc nỗi tàn phai!
Người "chinh phu" trên ngàn đẵn gỗ [*]
Ngày khổ sai lệ đổ đêm dài!
.
Ai gây chi oan khiên dâu bể?
Để em tôi cơ khổ phận người!
Để héo hon tuổi mộng đôi mươi
Trang đài cũ tả tơi cùng năm tháng!
*
Tháng Tư chi?
Nhân sinh đầy khổ nạn
Ký ức ơi!
Chứng tích đến khi nào?
Làm cách gì?
Biết làm sao?
Ai níu được mây trắng bay... bay...
Mãi...!
.........
[*] Trại "cải tạo"
Chém tre, đẵn gỗ trên ngàn
Hữu thân, hữu khổ phàn nàn cùng ai?!
(Ba năm trấn thủ lưu đồn - Khuyết danh)
.NGUYÊN LẠC
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)