ẢNH TG HUỲNH XUÂN SƠN
Huỳnh Xuân Sơn Với Cảm Nhận Bài Thơ
Mười Năm Của Tác giả Sương Lam Nhã My
Mười năm không gặp tưởng tình đã cũ
Mây bay bao năm tưởng mình đã quên
Như mây bay đi một trời thương nhớ..
Nhưng em yêu ơi một vùng ký ức
Vẫn còn trong ta cả một trời
yêu…(Trần Quảng Nam).
Những ca từ trong ca khúc Mười Năm
Yêu Em của nhạc sĩ Trần Quảng Nam trên đây, chính là điều mà tôi nghĩ tới khi
đọc bài thơ Mười Năm của tác giả Sương Lam Nhã My. Duy chỉ có điều ca khúc của
Nhạc sĩ Trần Quảng Nam là nỗi lòng của một trang nam tử, còn tác giả của chúng
ta lại viết về tâm tư của một yểu điệu thục nữ…Nhưng điểm chung của họ là viết
về một mối tình ngang trái sau mười năm họ nhìn lại cuộc tình này…
Và đây là tác phẩm Mười Năm của
Thiếu phụ Sương Lam Nhã My
MUỜI NĂM
(tặng TT)
Ta về như bóng mây qua ải
Lặng lẽ trời buồn vắng trăng sao
Về đâu muôn dặm đời hoang hoải
Lá chết ngập ngừng mấy nỗi đau
Vĩnh biệt đâu là người đã mất
Mà đời không được bước cùng nhau
Mười năm lặng lẽ em giờ đã
Tình chết ngậm ngùi bóng vó
câu
Ta về sợi tóc màu sương điểm
Nghe nặng thời gian nước qua cầu
Bóng ai thăm thẳm ngoài cõi vắng
Trong chốn hoang đường trắng nẻo xa
Lời thề buổi ấy còn mang nặng
Nhưng đủ buộc đời ta nhớ ta
Người đi hoa bưởi hoa xuân rụng
Sỏi đá buồn theo bước ngập
ngừng
Em đã chết lòng theo xác pháo
Áo hoa thờ thẩn nắng cài song
Mười năm đâu kể là dâu bể
Một giấc mộng thôi quá não lòng
Cho dẫu tình đôi ta vẫn đợi
Chắc gì đã được tỏ mà mong
Mười năm chẳng thể dài hơn nữa
Mà ngắn bao nhiêu ước mộng đầu
Ta gói thời gian trong lớp bụi
Đã màu rêu úa lạnh đời
nhau…(Nhã My)
Bài thơ với một chủ đề không mới
(tình dang dở). Nhưng với sự gắn kết câu từ có chọn lọc trau chuốt, theo một
nhịp thơ như trầm buồn như khắc khoải theo tiếng lòng người thiếu phụ sau khi
“chết lòng theo xác pháo” hay bùi ngùi mười năm sau ngày “áo hoa
thờ thẫn..” sang sông ấy trở về chốn cũ. Cảnh cũ người xưa ngày gặp lại diễn
biến bài thơ được tác giả khéo léo sắp đặt theo thể thơ tự do, nhằm gửi gắm một
tình thơ thật giàu cảm xúc. Nội tâm cũng như chuyển biến tâm lý của người thiếu
phụ ngày trở về được tác giả khắc hoạ rõ nét qua từng khổ thơ…
Ngay hai câu mở đầu diễn tả sự trở
về của người thiếu phụ đã mở ra những giai điệu mang âm hưởng buồn qua hình
tượng:
Ta về như bóng mây qua ải
Lặng lẽ trời buồn vắng trăng sao
Lặng lẽ ta về thì ai chẳng vậy?
không lý lại đi nói với “người xưa” ngày hôm nay em về ư? điều đó là không thể
…Nhưng hình ảnh “như bóng mây qua ải” lại là thông điệp khác. Chứ không chỉ là
về thăm cố hương hay thăm người cũ…Aỉ nào ở đây? để cho bóng mây lướt qua trong
khi “trời buồn vắng trăng sao”. Một áng mây bay lặng lẽ qua một “ải” nào đó,
trong trời đêm đen mù mịt được tác giả lấy làm cột mốc cho sự trở về sau Mười
Năm của người thiếu phụ…Thật ám ảnh với một hồn thơ trĩu nặng để cùng tác giả
đi tiếp:
Về đâu muôn dặm đời hoang
hoải?
Lá chết ngập ngừng mấy nỗi đau?
Vĩnh biệt đâu là người đã mất
Mà đời không được bước cùng nhau
Một nỗi đau có lẽ đã vò xé bóp nát
trái tim người thiếu phụ qua khổ thơ này. Hai từ “vĩnh biệt” làm cho cả khổ thơ
như chùng xuống. Vẫn biết ngay sau hai từ ấy là sự khẳng định chắc chắn “đâu là
người đã mất”. Chỉ là “đời không được bước cùng nhau”. Có phải căn nguyên của
“lá chết ngập ngừng mấy nỗi đau” và câu hỏi khiến người nghe không thể
trả lời “về đâu muôn dặm đời hoang hoải?”. Được bắt nguồn từ khi “đời không
được bước cùng nhau”,khi ấy cả hai đã coi như “vĩnh biệt” mặc dù mỗi người vẫn
đang đi theo một ngả rẽ của riêng mình… Hôm nay “bóng mây qua ải” lặng lẽ trở
về. Nhưng tự hỏi lòng biết về đâu? giữa chập chùng lối rẽ mà tác giả gọi nó là
“ muôn dặm đời hoang hoải”…Vẫn chưa thấy “ngôi thứ hai” xuất hiện vẫn chỉ là
những tâm tình của người thiếu phụ:
Mười năm lặng lẽ em giờ đã
Tình chết ngậm ngùi bóng vó
câu
Ta về sợi tóc màu sương điểm
Nghe nặng thời gian nước qua cầu
“Mười năm lặng lẽ bây giờ đã”…một
câu nói bỏ lửng dẫn đến “Ta về sợi tóc màu sương điểm”. Mười năm, thời
gian không phải quá dài nhưng đã đủ làm cho “nghe nặng thời gian bước qua cầu”.
Có lẽ thời gian vẫn nhẹ nhàng trôi như qui luật của nó thôi, chỉ có lòng người
nặng trĩu níu kéo thời gian lại . Bởi tự đáy lòng, tự trong trái tim đã biết
mười năm ấy “tình chết ngậm ngùi bóng vó câu” rồi mà! Phải chăng ở câu thơ này
còn ẩn chứa một uẩn khúc gì cho cuộc tình dở dang này thì phải? bởi không
khi mà tác giả mượn ý của câu thành ngữ “bóng Câu qua cửa sổ..” Tình chết
ngậm ngùi và nhanh như “bóng Câu qua cửa sổ” ư? Căn nguyên nào dẫn đến
cái chết cho cuộc tình này lại nhanh đến vậy? ta cùng tác giả đi tiếp vào bài
thơ
Bóng ai thăm thẳm ngoài cõi vắng
Trong chốn hoang đường trắng nẻo xa
Lời thề buổi ấy còn mang nặng
Nhưng đủ buộc đời ta nhớ ta
Người đi hoa bưởi hoa xuân rụng
Sỏi đá buồn theo bước ngập
ngừng
Em đã chết lòng theo xác pháo
Áo hoa thờ thẩn nắng cài song
Mười năm trước “bóng ai thăm thẳm
ngoài cõi vắng” để lại “lời thề” cho một người dõi mắt ngóng trông. Người ở lại
nâng niu gìn giữ lời thề ấy dẫu đã biết chỉ là “chốn hoang đường” hay còn có
chút vấn vương bởi “trắng nẻo xa” phía trước…Nhưng dù sao thì “lời thề buổi ấy”
với người trở về hôm nay mãi mãi “đủ buộc đời ta nhớ ta”. Chỉ là nhớ thôi chứ
chẳng phải là buộc đời ta với nhau phải không tác giả?..
(** cho dù còn giữ lấy lời thề năm cũ nhưng đối tượng tình yêu đã không còn thuộc về mình nữa thì chỉ chua xót để nhận ra là tự '' buộc đời ta nhớ ta'' mà thôi !Ai kêu '' ta'' cứ chung thủy làm gì để rồi '' chết lòng theo xác pháo ''- chú thích của NM )
Rồi ngã rẽ không hề mong muốn
cũng đến bởi “người đi hoa bưởi hoa xuân rụng”. Hoa bưởi rụng còn chờ ngày hái
quả! Hoa xuân rụng ta đợi trái gì đây? Trong khi ấy “sỏi đá buồn theo ..” Em
cũng đành phải “bước ngập ngừng” những bước đi vào ngã rẽ ấy mà mỗi bước là
thêm chết một bước sâu vào đáy lòng “theo xác pháo”. Về bến ấy, cuối lối rẽ ấy
có một cánh áo hoa có lẽ còn vương xác pháo “thờ thẫn ..” bên song. Nắng cài
song? Hay nỗi lòng day dứt nhớ thương chết theo từng vệt nắng tắt dần ngoài
song cửa vào cái buổi chiều pháo nổ ấy! Tất cả trôi đi… cuốn theo
để dìm chết cuộc tình một cách nhanh nhất, bắt đầu từ cột mốc này thì phải…để
rồi:
Mười năm đâu kể là dâu bể
Một giấc mộng thôi quá não lòng
Cho dẫu tình đôi ta vẫn đợi
Chắc gì đã được tỏ mà mong
Một lời thề, một cuộc tình, một sự
ra đi, một sự trở về…Một bước ngoặt qua một cửa ải thật không dễ dàng với
“mười năm đâu kể là dâu bể”…Không kể nhưng những ai đã từng yêu, từng phải xa,
từng trở lại hẳn không chỉ là dâu bể mà là mênh mông biển rộng hun hút vực sâu
ngăn lối…chẳng dễ vượt qua nổi. Nhạc sĩ Vũ Thành An khi cuộc tình đổ vỡ ông đã
trách móc người yêu ..nhưng phải đợi nhiều năm sau ông mới sửa lời ca khúc Bài
Không Tên Cuối Cùng trong đó có câu rất hợp với tâm trạng người thiếu phụ của
tác giả Sương Lam Nhã My hôm nay:
“Nếu chúng mình có thành đôi lứa
Chắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau”.
Người thiếu phụ sau mười năm ‘lặng
lẽ như bóng mây..” để ‘qua ải” và trở về… Có lẽ phải mất rất nhiều thời
gian cùng với những dằn vặt khổ đau vì đã mang nặng lời thề để mà buộc nỗi nhớ
vào mình, rồi sau khi cân đong đo đếm cuối cùng đã nhận
ra“cho dẫu tình đôi ta vẫn đợi./ Chắc gì được tỏ mà mong..”…
Mười năm chẳng thể dài hơn nữa
Mà ngắn bao nhiêu ước mộng đầu
Ta gói thời gian trong lớp bụi
Đã màu rêu úa lạnh đời nhau…
Khổ thơ kết đã đóng sập cánh cửa cho
nỗi buồn day dứt suốt mười năm qua không có cơ hội nhân thêm mãi…Hai câu
thơ như hai vế đối làm điểm nhấn cho người trong cuộc. Để người ngoài
cuộc tự so sánh “ mười năm chẳng thể dài…” nhưng đã đủ để cho người thiếu phụ
nhận ra “ngắn bao nhiêu ước mộng đầu”…Khi đã nhận ra, đã rũ bỏ được nỗi buồn
thì đương nhiên không cứ người thiếu phụ ấy mà có lẽ tác giả, tôi, và sẽ có
nhiều bạn đọc khác nữa sẽ “gói thời gian trong lớp bụi./”Bởi chính nó
suốt mười năm qua đã làm “ úa lạnh đời nhau”.
Nỗi niềm sau mười năm của người
thiếu phụ phần nào đã được nguôi ngoai sau lần trở về này. Còn người ấy thì
sao? Có lẽ ta có quyền chờ đợi ở tác giả Sương Lam Nhã My một tác phẩm khác
viết về Trang nam tử mười năm sau.. Tác giả đề tặng TT, TTcó phải là người
thiếu phụ? TT có phải là Trang Nam Tử ? Dù TT là ai thì đây cũng là một bài thơ
tràn đầy cảm xúc và rất nhân văn rất tình người, và rất chân thật của tác giả
Sương Lam Nhã My…
Nhạc sĩ Trần Quảng Nam khi kết thúc
Mười Năm Yêu Em ông đã viết:
Ôi ! ta xa nhau tưởng chừng như đã..
Ôi ta yêu nhau để lòng cứ ngỡ
Tình bất phân ly- tinh vẫn như mơ
Đành nhủ lòng thôi giã từ kỷ niệm.
(Trần Quảng Nam)
Còn nhạc sĩ Vũ Thành An khi kết cho
ca khúc Bài Không Tên Cuối Cùng ông sửa lời lại thành:
…Này em hỡi con đường em đi đó, con
đường em theo đó.
Đúng đấy em ơi
Nếu chúng mình có thành đôi lứa
Chắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau
Nếu không còn gặp nữa
Giữ cho trọn ân tÌnh xưa
Xin gửi em một lời nguyện
Được bình yên, được bình yên suốt
đời…(Vũ Thành An)
Và tôi mong rằng đó cũng là suy nghĩ
là tâm tư, là nỗi niềm sâu kín, mà Trang nam tử của người thiếu phụ trở về hôm
nay dành để nói với cố nhân của mình.
Sài Gòn 7/7/2014
HUỲNH XUẬN SƠN
NGUỒN : http://tho.com.vn/xuan-son/post
Nhà Văn chết rồi còn để đời Tác phẩm "Dế Mèn" về trời ...
Nhân loại nhớ mãi cuộc "phiêu lưu"...
"Dế Mèn"... Cụ đã về trời
94 xuân...một kiếp Người Việt Nam
"Quê Người" mở đời Văn việt dã
"O Chuột" kia vật vã "Giăng thề"
Lại về "Xóm giếng ngày xưa"
Nhâm nhi "Cỏ dại" tơ mơ "Dế Mèn"...
Rồi sấm sét cả miền có giặc
"Cụ" dạt lên Tây Bắc "Xuống Làng"
Đi theo "Đại đội Thắng Bình"
"Vợ chồng A Phủ" đượm tình Xoong Pe
Trời yên ả lại về Kẻ Chợ
"Khác trước" rồi "Người (ở) ven thành"
"Vỡ tỉnh", "chuyện cũ" loanh quanh
"Những gương mặt" vụt sang "Thành Lê Nin"
"Thăm Căm Pốt" mắt nhìn bốn mặt
"Lăng Bác Hồ" mấy bậc "Vùng cao"
"Hồng vàng song cửa" thanh cao
"Mèo lười", "Chim gáy" xôn xao "Lạc rừng"
Thật khí thế "Kim Đồng" tuổi trẻ
Thoắt bay ra vùng bể "Đảo hoang"
"Mười năm" nhớ bạn nhớ làng
"Miền Tây", "Tự truyện", "Phố phường" nguôi ngoai
"Quê nhà" lấm "chân ai cát bụi" ?
Kể gì "Ba người khác" trớ trêu
Một đời lãng tử phiêu diêu
Nhởn nhơ thân "Dế" mặc điều thị phi
Cứ nhẩn nha bốn bề cương tỏa
Trải báo phen sinh tử chẳng sao
Trường văn trận bút rào rào
Trông đi ngó loại được bao lăm người ?
Cứ như "Dế" yêu đời hết dạ
Ngòi bút "duyên" cứ thả đều đều
Xem ra tầm cỡ loại "Siêu"
Tinh tường, sắc nhậy... thêm yêu tiếng mình
Sống một đời trọn tình vẹn nghĩa
"Dé Mèn" ơi bốn bể nhớ Người
"Hòa Bình" ước vọng thơm tươi
Văn Tô Hoài đẹp tình đời Việt Nam.
Hà Nội, tối 6-7-2014
NGUYỄN KHÔI kính viếng...